yaratılmasıyla tamamlanması gerektiğini
vurguluyoruz. Ayrıca, Birleşmiş Milletlerin
kalkınma gündeminde yoksulluğun ortadan
kaldırılmasının en büyük öncelik olması ve
yoksulluğun temel sebeplerini ve zorluklarını
her seviyede bütünleşik, eşgüdümlü ve tutarlı
stratejiler aracılığıyla ele alması gerekliliğini
yineliyoruz.
107. Sosyal hizmetlere evrensel erişimin
artırılmasının, kalkınmanın getirilerini elde
etmeye ve bunların birikmesine büyük katkıda
bulunabileceğini kabul ediyoruz. Eşitsizlik
ve sosyal dışlanmayı ele alıp azaltan sosyal
koruma sistemleri, Binyıl Kalkınma Hedeflerinin
başarısını artırmada ve yoksulluğun ortadan
kaldırılmasında temel unsurdur. Bu bağlamda,
her bir birey için sosyal korumanın artırılmasını
amaçlayan girişimleri kuvvetle teşvik ediyoruz.
Gıda güvenliği, beslenme ve
sürdürülebilir tarım
108. Herkesin yeterli gıdaya erişim hakkı ve
açlıktan uzak yaşama temel hakkıyla tutarlı
olacak şekilde herkesin güvenilir, yeterli
ve besleyici gıdaya erişim hakkına ilişkin
taahhüdümüzü yeniden tasdik ediyoruz.
Gıda güvenliği ve beslenmenin artan küresel
bir sorun olduğu gerçeğini kabul ederek, bu
bağlamda, iki yaşından küçük çocukların gıda
güvenliğini de kapsayan 2009 yılında kabul
edilen Sürdürülebilir Küresel Gıda Güvenliği için
Beş Roma İlkesi uyarınca ve bu konuya ilişkin
ulusal, bölgesel ve küresel gıda güvenliği ve
beslenme stratejileri yoluyla, mevcut ve gelecek
nesiller için gıda güvenliğini ve yeterli, güvenilir
ve besleyici gıdaya erişimi geliştirme girişimlerini
teşvik ettiğimizi yeniden vurguluyoruz.
109. Dünyadaki yoksulların önemli bir
kesiminin kırsal bölgelerde yaşad
ığını ve bu
kırsal toplulukların birçok ülkenin ekonomik
gelişiminde önemli bir rol oynadığının farkında
olduğumuzu belirtiyoruz. Tarım ve kırsal
kalkınma sektörlerinin, başta gelişmekte
olan ülkelerde olmak üzere, ekonomik,
sosyal ve çevresel açılardan sürdürülebilir bir
yapıda yeniden canlandırılması gerekliliğini
vurguluyoruz. Başta küçük üreticiler olmak
üzere tarım üreticilerinin, kadınların, yerel
toplulukların ve etkilenebilir durumda olan
kişiler de dâhil olmak üzere, kırsal toplulukların
gereksinimlerini karşılamak üzere krediye ve
of developing countries. We also emphasize
the need to accord the highest priority to
poverty eradication within the United Nations
development agenda, addressing the root
causes and challenges of poverty through
integrated, coordinated and coherent
strategies at all levels.
107. We recognize that promoting universal
access to social services can make an
important contribution to consolidating
and achieving development gains. Social
protection systems that address and reduce
inequality and social exclusion are essential
for eradicating poverty and advancing the
achievement of the Millennium Development
Goals. In this regard, we strongly encourage
initiatives aimed at enhancing social protection
for all people.
Food security and nutrition and
sustainable agriculture
108. We reaffirm our commitments regarding
the right of everyone to have Access to safe,
sufficient and nutritious food, consistent with
the right to adequate food and the fundamental
right of everyone to be free from hunger. We
acknowledge that food security and nutrition
has become a pressing global challenge
and, in this regard, we further reaffirm our
commitment to enhancing food security and
Access to adequate, safe and nutritious food
for present and future generations in line with
the Five Rome Principles for Sustainable Global
Food Security adopted in 2009, including
for children under two, and through, as
appropriate, national, regional and global food
security and nutrition strategies.
109. We recognize that a significant portion
of the world’s poor live in rural areas, and that
rural communities play an important role in the
economic development of many countries. We
emphasize the need to revitalize the agricultural
and rural development sectors, notably in
developing countries, in an economically,
socially and environmentally sustainable
manner. We recognize the importance of taking
the necessary actions to better address the
needs of rural communities through, inter alia,
enhancing access by agricultural producers, in
particular small producers, women, indigenous
peoples and people living in vulnerable
• • • • • • • • • 33
diğer mali hizmetle ile pazarlara, güvenli arazi
kullanım hakkına, sağlık hizmetlerine, sosyal
hizmetlere, mesleki ve örgün eğitime, bilgiye
ve etkin sulama, arıtılmış atık suların yeniden
kullanılması, su hasadı ve depolama gibi uygun
ve karşılanabilir maliyetli teknolojilere erişimini
geliştirmek için gerekli adımların atılmasının
öneminin farkında olduğumuzu belirtiyoruz.
Tarımsal ve kırsal kalkınma ile gıda güvenliği
ve beslenmenin geliştirilmesi için çok önemli
bir rolü olan kırsal kesimde yaşayan kadınların
güçlendirilmelerinin önemini vurguluyoruz.
Ayrıca birçok yerel topluluk ve yerli halkı
da kapsayan geleneksel tohumluk tedarik
sistemleri gibi geleneksel sürdürülebilir tarım
uygulamalarının önemini de kabul ediyoruz.
110. Tarımsal koşul ve sistemlerin çeşitlili
ğini
göz önünde bulundurarak, sürdürülebilir
tarım, arazi yönetimi ve kırsal kalkınma
konularındaki kamu ve özel sektör yatırımlarının
artırılması yoluyla, özellikle gelişmekte olan
ülkeler için pazarların ve ticaret sistemlerinin
işlevselliğini geliştirerek ve uluslararası
işbirliğini güçlendirerek sürdürülebilir tarımsal
üretimi ve verimliliği küresel düzeyde
artırma kararlılığındayız. Yatırım ve desteğin
yoğunlaşması gereken alanlar içerisinde
sürdürülebilir tarım uygulamaları; kırsal altyapı,
depolama kapasiteleri ve ilgili teknolojiler;
sürdürülebilir tarım teknolojilerine dair araştırma
ve geliştirme; güçlü tarımsal kooperatifler ve
değer zincirlerinin geliştirilmesi ve kentsel-
kırsal alan bağlantılarının güçlendirilmesi
bulunmaktadır. Ayrıca, hasat sonrası ve
diğer gıda kayıplarının ve gıda tedarik zinciri
boyunca ortaya çıkan atıkların önemli derecede
azaltılması gerekliliğinin farkında olduğumuzu
belirtiyoruz.
111. Toprağı, suyu, bitki ve hayvan genetik
kaynaklarını, biyolojik çeşitliliği ve ekosistemleri
korurken ve iklim değişikliği ve doğal afetlere
karşı direnci artırırken aynı zamanda gıda
güvenliğini geliştiren, açlığı ortadan kaldıran ve
ekonomik açıdan uygulanabilir olacak şekilde
ekinleri, hayvancılığı, ormancılığı, balıkçılığı
ve su ürünleri yetiştiriciliğini de kapsayan
tarım uygulamalarının daha sürdürülebilir hale
getirilmesinin teşvik edilmesi, geliştirilmesi ve
desteklenmesi gerektiğini vurguluyoruz. Ayrıca
gıda üretim sistemlerini destekleyen doğal
ekolojik süreçlerin korunması gerektiğinin
farkında olduğumuzu ifade ediyoruz.
situations, to credit and other financial services,
markets, secure land tenure, health care,
social services, education, training, knowledge
and appropriate and affordable technologies,
including for efficient irrigation, reuse of treated
wastewater and water harvesting and storage.
We reiterate the importance of empowering
rural women as critical agents for enhancing
agricultural and rural development and food
security and nutrition. We also recognize
the importance of traditional sustainable
agricultural practices, including traditional seed
supply systems, including for many indigenous
peoples and local communities.
110. Noting the diversity of agricultural
conditions and systems, we resolve to
increase sustainable agricultural production
and productivity globally, including through
improving the functioning of markets and
trading systems and strengthening international
cooperation, particularly for developing
countries, by increasing public and private
investment in sustainable agriculture, land
management and rural development. Key areas
for investment and support include sustainable
agricultural practices; rural infrastructure,
storage capacities and related technologies;
research and development on sustainable
agricultural technologies; developing strong
agricultural cooperatives and value chains;
and strengthening urban-rural linkages. We
also recognize the need to significantly reduce
post-harvest and other food losses and waste
throughout the food supply chain.
111. We reaffirm the necessity to promote,
enhance and support more sustainable
agriculture, including crops, livestock, forestry,
fisheries and aquaculture, that improves food
security, eradicates hunger and is economically
viable, while conserving land, water, plant
and animal genetic resources, biodiversity
and ecosystems and enhancing resilience
to climate change and natural disasters. We
also recognize the need to maintain natural
ecological processes that support food
production systems.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 34
112.Göçer hayvancılıkla uğraşanlar
da dâhil çiftçilerin geçim kaynakları ve
hayvanlarınsağlığının içiçe geçmiş olmasını da
göz önüne alarak ulusal politikalar, mevzuat,
kanun ve yönetmelikler doğrultusunda
meraların ve sulama sistemlerinin geliştirilmesini,
sürdürülebilir su yönetim sistemlerinin
geliştirilmesini ve hayvan hastalıklarının
önlenmesi ve ortadan kaldırılması yoluyla
sürdürülebilir hayvancılık üretim sistemlerinin
geliştirilmesi gereksinimini vurguluyoruz.
113. Ayrıca, gıda güvenliği, beslenme ve
milyonlarca insana geçim kaynağı sağlaması
açısından sağlıklı deniz ekosistemlerinin,
sürdürülebilir balıkçılık ve sürdürülebilir su
ürünleri yetiştiriciliğinin kilit öneminin olduğunu
vurguluyoruz.
114. Tarımsal verimliliği ve sürdürülebilirliği
geliştirmek için bilgi ve iyi uygulamaların gönüllü
paylaşımı aracılığıyla tarımsal araştırmaları,
yayım hizmetlerini, mesleki ve örgün
eğitimi artırma konusunda eyleme geçme
kararlılığındayız. Ayrıca, farklı sürdürülebilir
tarımsal üretim yöntemleri arasından seçim
yapabilmelerine olanak verecek şekilde çiftçiler,
balıkçılar ve ormancılıkla uğraşan kişilerin yeni
bilgi ve iletişim teknolojilerinden de faydalanarak
bilgiye, teknik bilgi ve becerilere erişimlerini
artırmaya ve böylelikle güçlendirilmelerine
kararlıyız. Kalkınma için tarımsal araştırmalar
konusunda uluslararası işbirliğinin
kuvvetlendirilmesi gerekliliğini yineliyoruz.
115. Sürdürülebilir gıda üretimi ve gıda
güvenliği konusunda ulusal çabaların
değerlendirilmesindeki rolü de dâhil olmak
üzere Dünya Gıda Güvenliği Komitesi’nin
önemli çalışmaları ve kapsayıcı yapısına olan
inancımızı yineliyor, aynı zamanda Dünya
Gıda Güvenliği Komitesi’nin Arazi Kullanım
Hakkı, Balıkçılık ve Ormanların Sorumlu
Yönetişimi üzerine Gönüllü Kılavuzunun
uygulanmasına gereken önemi vermeleri için
ülkeleri teşvik ediyoruz. Sorumlu tarımsal
yatırım ilkelerinin yanı sıra Dünya Gıda Güvenliği
Komitesi çerçevesinde sorumlu tarımsal
yatırım konusunda devam eden tartışmaları
önemsiyoruz.
116. Gıda fiyatlarındaki aşırı dalgalanmaların
her düzeyde yapısal sebepleri de içerecek
şekilde temel sebeplerinin belirlenmesi ve
112. We stress the need to enhance
sustainable livestock production systems,
including through improving pasture land and
irrigation schemes in line with national policies,
legislation, rules and regulations, enhanced
sustainable water management systems, and
efforts to eradicate and prevent the spread
of animal diseases, recognizing that the
livelihoods of farmers, including pastoralists,
and the health of livestock are intertwined.
113. We also stress the crucial role of healthy
marine ecosystems, sustainable fisheries and
sustainable aquaculture for food security and
nutrition and in providing for the livelihoods of
millions of people.
114. We resolve to take action to enhance
agricultural research, extension services,
training and education to improve agricultural
productivity and sustainability through the
voluntary sharing of knowledge and good
practices. We further resolve to improve
access to information, technical knowledge
and know-how, including through new
information and communications technologies
that empower farmers, fisherfolk and foresters
to choose among diverse methods of achieving
sustainable agricultural production. We call for
the strengthening of international cooperation
on agricultural research for development.
115. We reaffirm the important work and
inclusive nature of the Committee on World
Food Security, including through its role in
facilitating country-initiated assessments on
sustainable food production and food security,
and we encourage countries to give due
consideration to implementing the Committee
on World Food Security Voluntary Guidelines
on the Responsible Governance of Tenure of
Land, Fisheries and Forests in the Context
of National Food Security. We take note
of the ongoing discussions on responsible
agricultural investment in the framework of the
Committee on World Food Security, as well
as the principles for responsible agricultural
investment.
116. We stress the need to address the root
causes of excessive food price volatility,
including its structural causes, at all levels, and
• • • • • • • • • 35
tarımsal ürünlerdeki fahiş ve aşırı değişken fiyatlara bağlı risklerin ve bunların küçük çiftçilerin ve kentlerde yaşayan yoksulların yanı sıra küresel gıda güvenliğine ve beslenmeye etkilerinin de yönetilmesi gerekliliğini vurguluyoruz. 117. Zamansal açıdan uygun, doğru ve anlaşılır bilginin gıda fiyatlarındaki aşırı dalgalanmaların değerlendirilebilmesine yardımcı olacağını ve bu bağlamda, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından öncülük edilen Tarımsal Piyasa Bilgi Sisteminin önemini vurguluyor ve katılımcı uluslararası örgütleri, özel sektör aktörlerini ve Hükümetleri gıda piyasasına yönelik bilgi ürünlerini zamanında ve nitelikli bir şekilde kamuya duyurmaları konusunda teşvik ediyoruz. 118. Evrensel, kurallara dayanan, açık, ayrımcılığı engelleyen ve hakkaniyetli çok-taraflı ticaret sisteminin gelişmekte olan ülkelerdeki tarımsal ve kırsal kalkınmayı destekleyeceğini ve küresel gıda güvenliğine katkıda bulunacağını vurguluyoruz. Toplumda, kadınları da kapsayacak şekilde başta küçük çiftçiler olmak üzere çiftçilerin yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası piyasalara katılımını artırmak amacını güden ulusal, bölgesel ve uluslararası stratejileri teşvik ediyoruz. Su ve sanitasyon 119. Temel küresel sorunların birçoğuyla yakından bağlantılı olduğu için suyun sürdürülebilir kalkınmanın merkezinde olduğunun farkında olduğumuzu belirtiyoruz. Bu nedenle, suyun sürdürülebilir kalkınmaya bütünleştirilmesinin önemini yineliyor, sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutu için suyun ve sanitasyonun öneminin altını çiziyoruz. 120. Johannesburg Uygulama Planı ve güvenilir içme suyuna ve temel sağlık hizmetlerine erişimi olmayan insan sayısının 2015 yılına kadar yarıya indirilmesini içeren Binyıl Bildirgesi kapsamında verilen taahhütlerin ve sürdürülebilir su kullanımını sağlayan bütüncül su kaynakları yönetiminin ve verimli su kullanım planlarının oluşturulmasının önemini yeniden tasdik ediyoruz. Yoksulluğun ortadan kaldırılması, kadınların durumunun iyileştirilmesi ve halk sağlığının koruması için de gerekli olması nedeniyle herkesin güvenilir ve karşılanabilir maliyetli suya ve temel the need to manage the risks linked to high and excessively volatile prices in agricultural commodities and their consequences for global food security and nutrition, as well as for smallholder farmers and poor urban dwellers. 117. We underline the importance of timely, accurate and transparent information in helping to address excessive food price volatility, and in this regard take note of the Agricultural Market Information System hosted by the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) and urge the participating international organizations, private sector actors and Governments to ensure the public dissemination of timely and quality food market information products. 118. We reaffirm that a universal, rules- based, open, non-discriminatory and equitable multilateral trading system will promote agricultural and rural development in developing countries and contribute to world food security. We urge national, regional and international strategies to promote the participation of farmers, especially smallholder farmers, including women, in community, domestic, regional and international markets. Water and sanitation 119. We recognize that water is at the core of sustainable development as it is closely linked to a number of key global challenges. We therefore reiterate the importance of integrating water in sustainable development and underline the critical importance of water and sanitation within the three dimensions of sustainable development. 120. We reaffirm the commitments made in the Johannesburg Plan of Implementation and the Millennium Declaration regarding halving by 2015 the proportion of people without access to safe drinking water and basic sanitation and the development of integrated water resource management and water efficiency plans, ensuring sustainable water use. We commit to the progressive realization of access to safe and affordable drinking water and basic sanitation for all, as necessary for poverty eradication, the empowerment of women and to protect human health, and to significantly The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 36