Birleşmiş Milletler İstatistik Komisyonu’nun ilgili Birleşmiş Milletler sistemi organları ve diğer ilgili kurumlarla istişare içinde mevcut girişimler üzerine bu alanda yeni bir çalışma programı başlatmasını talep ediyoruz. 39. Gezegenimizin ve ekosistemlerinin yuvamız olduğunun ve “Toprak Ana” ifadesinin birçok ülke ve bölge için ortak bir ifade olduğunun farkında olduğumuzu belirtiyor ve bazı ülkelerin sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesi bağlamında doğa haklarını tanıdıklarını dikkate alıyoruz. Günümüzün ve geleceğin ekonomik, toplumsal ve çevresel ihtiyaçları arasında adil bir denge oluşturmak için doğa ile uyumlu yaşamayı teşvik etmek gerektiğine inanıyoruz. 40. Sürdürülebilir kalkınmaya yönelik, insanlığa doğayla uyum içerisinde yaşamada rehberlik edecek ve dünyanın ekosisteminin sağlığını ve bütünselliğini geri kazanması için yol gösterecek bütüncül ve entegre yaklaşımlar için çağrıda bulunuyoruz. 41. Dünyanın doğal ve kültürel çeşitliliğini tasdik ediyor ve tüm kültürler ve medeniyetlerin sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunabileceğini kabul ediyoruz. C. Ana grupları ve diğerpaydaşları dâhil etmek 42. Her düzeydeki hükümet ve yasama organlarının sürdürülebilir kalkınmadaki kilit rollerini yeniden tasdik ediyoruz. Ayrıca yerel ve alt-ulusal düzeylerdeki çabaları ve gelişmeleri tasdik ediyor ve bu yetkililer ile toplumların vatandaşları ve paydaşları bir araya getirip onlara sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutu ile ilgili uygun bilgileri vermek gibi sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasında önemli rolleri olduğunu kabul ediyoruz. Ayrıca tüm ilgili karar alma mercilerini, sürdürülebilir kalkınma politikalarının planlama ve uygulama süreçlerine dâhil etmenin önemini de yineliyoruz. 43. Geniş çapta kamu katılımının, bilgi erişiminin, adli ve idari işlemlerin sürdürülebilir kalkınmanın teşvikinde önemli bir yer teşkil ettiğinin altını çiziyoruz. Sürdürülebilir kalkınma; bölgesel, ulusal ve alt-ulusal yasama ile yargı organlarının; kadınlar, çocuklar, gençler, yerli the United Nations Statistical Commission, in consultation with relevant United Nations system entities and other relevant organizations, to launch a programme of work in this area building on existing initiatives. 39. We recognize that planet Earth and its ecosystems are our home and that “Mother Earth” is a common expression in a number of countries and regions, and we note that some countries recognize the rights of nature in the context of the promotion of sustainable development. We are convinced that in order to achieve a just balance among the economic, social and environmental needs of present and future generations, it is necessary to promote harmony with nature. 40. We call for holistic and integrated approaches to sustainable development that will guide humanity to live in harmony with nature and lead to efforts to restore the health and integrity of the Earth’s ecosystem. 41. We acknowledge the natural and cultural diversity of the world and recognize that all cultures and civilizations can contribute to sustainable development. C. Engaging major groups and other stakeholders 42. We reaffirm the key role of all levels of government and legislative bodies in promoting sustainable development. We further acknowledge efforts and progress made at the local and subnational levels, and recognize the important role that such authorities and communities can play in implementing sustainable development, including by engaging citizens and stakeholders and providing them with relevant information, as appropriate, on the three dimensions of sustainable development. We further acknowledge the importance of involving all relevant decision makers in the planning and implementation of sustainable development policies. 43. We underscore that broad public participation and access to information and judicial and administrative proceedings are essential to the promotion of sustainable development. Sustainable development requires the meaningful involvement and • • • • • • • • • 11
halklar, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler,
işçiler, sendikalar, iş dünyası ve sanayi, bilim
ve teknoloji camiası, çiftçiler gibi tüm ana
grupların ve bölge halkları, gönüllü gruplar,
vakıflar, göçmenler, aileler, yaşlılar ve engelliler
gibi diğer paydaşların anlamlı müdahalesini
ve aktif katılımını gerektirir. Bu bağlamda, ana
gruplar ve diğer paydaşlarla yakın çalışmalar
içinde olmayı kararlaştırıyor ve onların da tüm
düzeylerde sürdürülebilir kalkınma politikalarının
ve programlarının karar alma, planlama ve
uygulamalarına katkıda bulunan süreçlere
uygun şekillerde aktif katılımlarını teşvik
ediyoruz.
44. Sivil toplumun rolünü ve sivil toplumun
tüm üyelerinin sürdürülebilir kalkınma ile
ilgilenmesinin sağlanmasının önemini tasdik
ediyoruz. Sivil toplumun katılımının artmasının;
bilgiye erişimi geliştirmeye, sivil toplum
kapasitesi oluşturmaya ve uygun bir ortam
yaratmaya dayandığının farkında olduğumuzu
belirtiyoruz. Bilgi ve iletişim teknolojisinin
hükümetler ve kamu arasındaki bilgi akışını
kolaylaştırdığını kabul ediyoruz. Bu bağlamda,
bilgiye erişimin ve iletişim teknolojisinin
geliştirilmesi, özellikle de geniş bant şebekeleri
ve hizmetleri ve sayısal uçurumun kapatılması
için çalışmalar yapılması ve uluslararası
işbirliğinin sağlayacağı katkının göz önünde
bulundurulması çok önemlidir.
45. Kadınların, sürdürülebilir kalkınmayı
gerçekleştirmede hayati bir rolü olduğunun
altını çiziyoruz. Kadınların lider rolünü tanıyor
ve toplumsal cinsiyet eşitliği ile kadının
güçlendirilmesini teşvik etmeyi ve sürdürülebilir
kalkınma politikaları, programları ve her
düzeyde karar alma süreçlerine tam ve etkin
katılımlarını sağlamayı amaçlıyoruz.
46. Sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasının
kamu ve özel sektörün aktif katılımına
bağlı olduğunu tasdik ediyoruz. Özel
sektörün aktif katılımını
n, kamu-özel
ortaklıklarıyla sürdürülebilir kalkınmanın
gerçekleştirilmesine katkıda bulunabileceğini
kabul ediyoruz. İş ve sanayi dünyasının,
kurumsal sosyal sorumluluğun önemini
dikkate alan sürdürülebilir kalkınma
active participation of regional, national and
subnational legislatures and judiciaries, and
all major groups: women, children and youth,
indigenous peoples, non-governmental
organizations, local authorities, workers and
trade unions, business and industry, the
scientific and technological community, and
farmers, as well as other stakeholders, including
local communities, volunteer groups and
foundations, migrants and families as well as
older persons and persons with disabilities.
In this regard, we agree to work more closely
with the major groups and other stakeholders
and encourage their active participation, as
appropriate, in processes that contribute to
decision-making, planning and implementation
of policies and programmes for sustainable
development at all levels.
44. We acknowledge the role of civil society
and the importance of enabling all members
of civil society to be actively engaged in
sustainable development. We recognize that
improved participation of civil society depends
upon, inter alia, strengthening access to
information and building civil society capacity
and an enabling environment. We recognize
that information and communications
technology is facilitating the flow of information
between governments and the public. In this
regard, it is essential to work towards improved
access to information and communications
technology, especially broadband networks
and services, and bridge the digital divide,
recognizing the contribution of international
cooperation in this regard.
45. We underscore that women have a
vital role to play in achieving sustainable
development. We recognize the leadership role
of women and we resolve to promote gender
equality and the empowerment of women and
to ensure their full and effective participation in
sustainable development policies, programmes
and decision-making at all levels.
46. We acknowledge that the implementation
of sustainable development will depend on
the active engagement of both the public and
the private sectors. We recognize that the
active participation of the private sector can
contribute to the achievement of sustainable
development, including through the important
tool of public-private partnerships. We support
national regulatory and policy frameworks
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 12
girişimlerini geliştirmesine olanak sağlayan
ulusal düzenleyici ve politika çerçevelerini
destekliyoruz. Özel sektöre, Birleşmiş Milletler
Küresel İlkeler Sözleşmesince teşvik edilen
sorumlu iş uygulamaları gibi uygulamalara
katılmaları için çağrıda bulunuyoruz.
47. Kurumsal sürdürülebilirlik raporlarının
önemini onaylıyor ve başta halka açık ve
büyük şirketler olmak üzere; şirketlerin, uygun
hallerde, sürdürülebilirlik verilerini raporlama
döngülerine dâhil etmeyi düşünmelerini
teşvik ediyoruz. Sanayiyi, ilgili hükümetleri
ve paydaşları; Birleşmiş Milletler sisteminin
desteğiyle ve usulünce, mevcut çerçevelerden
elde edilen tecrübeleri de göz önünde
bulundurarak ve özellikle gelişmekte olan
ülkelerin kapasite oluşturma gibi ihtiyaçlarını
dikkate alarak en iyi uygulamalar için modeller
geliştirmesi ve sürdürülebilirlik raporlamasının
entegre edilmesini kolaylaştırması için teşvik
ediyoruz.
48. Bilim ve teknoloji camiasının sürdürülebilir
kalk
ınmaya önemli katkısının farkında
olduğumuzu belirtiyoruz. Başta gelişmekte olan
ülkelerde; akademi, bilim ve teknoloji camiasıyla
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki
teknolojik uçurumun kapatılması, bilim-politikası
ara yüzünün güçlendirilmesi ve bunların yanında
sürdürülebilir kalkınma araştırmaları konusunda
uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi konularında
çalışmalar yürütülmesinde ve işbirliğinin
artırılmasında kararlıyız.
49. Sürdürülebilir kalkınmanın
gerçekleştirilmesinde yerli halkların katılımının
önemini vurguluyoruz. Ayrıca sürdürülebilir
kalkınma stratejilerinin küresel, bölgesel, ulusal
ve alt-ulusal alanlarda uygulanması bağlamında
Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Hakları
Bildirisi’nin önemini kabul ediyoruz.
50. Ele aldığımız konuların şimdiki ve gelecek
nesiller üzerinde büyük etkisi olması ve
sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilmesinde
çocukların ve gençlerin katkısının yaşamsal
olması nedeniyle karar alma süreçlerine aktif
katılımlarının önemini vurguluyoruz. Ayrıca
gençlerin görüşlerinin tanınarak nesillerarası
diyalogun ve dayanışmanın teşvik edilmesi
gerekliliğini de kabul ediyoruz.
that enable business and industry to advance
sustainable development initiatives, taking into
account the importance of corporate social
responsibility. We call on the private sector
to engage in responsible business practices,
such as those promoted by the United Nations
Global Compact.
47. We acknowledge the importance of
corporate sustainability reporting and
encourage companies, where appropriate,
especially publicly listed and large companies,
to consider integrating sustainability information
into their reporting cycle. We encourage
industry, interested governments and relevant
stakeholders with the support of the United
Nations system, as appropriate, to develop
models for best practice and facilitate action for
the integration of sustainability reporting, taking
into account experiences from already existing
frameworks and paying particular attention to
the needs of developing countries, including for
capacity building.
48. We recognize the important contribution of
the scientific and technological community to
sustainable development. We are committed to
working with and fostering collaboration among
the academic, scientific and technological
community, in particular in developing
countries, to close the technological gap
between developing and developed countries
and strengthen the science-policy interface
as well as to foster international research
collaboration on sustainable development.
49. We stress the importance of the
participation of indigenous peoples in the
achievement of sustainable development. We
also recognize the importance of the United
Nations Declaration on the Rights of Indigenous
Peoples in the context of global, regional,
national and subnational implementation of
sustainable development strategies.
50. We stress the importance of the active
participation of young people in decision-
making processes, as the issues we are
addressing have a deep impact on present and
future generations, and as the contribution of
children and youth is vital to the achievement
of sustainable development. We also recognize
the need to promote intergenerational dialogue
and solidarity by recognizing their views.
• • • • • • • • • 13
51. Sürdürülebilir kalkınmanın teşvikinde
işçilerin ve sendikaların katılımının önemini
vurguluyoruz. İşçilerin temsilcileri olan
sendikalar, sürdürülebilir kalkınmanın özellikle
de sosyal boyutunun gerçekleştirilmesini
kolaylaştırmada önemli ortaklardır. İş yerleri
de dâhil olmak üzere sürdürülebilirlik ile
ilgili her düzeyde bilgi, eğitim ve öğretim;
işçilerin kapasitelerinin güçlendirilmesinde
ve sendikaların sürdürülebilir kalkınmayı
desteklemelerinde esastır.
52. Küçük ölçekli çiftçiler ve balıkçılar da
dâhil olmak üzere çiftçilerin, çobanların ve
ormancıların çevresel açıdan uygun üretim
faaliyetleriyle sürdürülebilir kalkınmaya önemli
katkılarda bulunabileceklerini, gıda güvenliğini
artırabileceğini, yoksulların geçimlerini
kolaylaştırabileceğini ve üretim ve sürdürülen
ekonomik büyümeyi canlandırabileceğ
ini kabul
ediyoruz.
53. Sivil toplum kuruluşlarının, özellikle analiz,
bilgi paylaşımı, diyalog kurma ve sürdürülebilir
kalkınmanın uygulanmasına destek sağlama
alanlarındaki köklü ve çeşitli tecrübeleri,
uzmanlıkları ve kapasiteleriyle sürdürülebilir
kalkınmayı teşvik etmeye dair değerli mevcut ve
olası katkılarını dikkate alıyoruz.
54. Birleşmiş Milletlerin sürdürülebilir kalkınma
gündemini ileri götürme konusunda merkezi
bir rol oynadığını kabul ediyoruz. Ayrıca bu
bağlamda, uluslararası finans kurumları ve
çok taraflı kalkınma bankaları da dâhil olmak
üzere diğer ilgili uluslararası örgütlerin katkılarını
da tasdik ediyor ve sürdürülebilir kalkınma
kaynakların
ın yönlendirilmesindeki rollerini göz
önüne alarak bu örgütlerin kendi aralarında
ve Birleşmiş Milletler ile işbirliğinin önemini
vurguluyoruz.
55. 1992 yılında Rio de Janerio’da başlattığımız
sürdürülebilir kalkınma için küresel işbirliğini
tekrar canlandırmayı taahhüt ediyoruz.
Ortak sürdürülebilir kalkınma amacımıza
hız kazandırma gereksinimini kabul ediyor
ve uygulama eksikliklerini gidermede ana
gruplar ve diğer paydaşlarla birlikte çalışmayı
amaçlıyoruz.
51. We stress the importance of the
participation of workers and trade unions in
the promotion of sustainable development. As
the representatives of working people, trade
unions are important partners in facilitating the
achievement of sustainable development, in
particular the social dimension. Information,
education and training on sustainability at
all levels, including in the workplace, are key
to strengthening the capacity of workers
and trade unions to support sustainable
development.
52. We recognize that farmers, including small-
scale farmers and fisherfolk, pastoralists and
foresters, can make important contributions to
sustainable development through production
activities that are environmentally sound,
enhance food security and the livelihood of the
poor, and invigorate production and sustained
economic growth.
53. We note the valuable contributions that
non-governmental organizations could and do
make in promoting sustainable development
through their well-established and diverse
experience, expertise and capacity, especially
in the area of analysis, sharing of information
and knowledge, promotion of dialogue and
support of implementation of sustainable
development.
54. We recognize the central role of the
United Nations in advancing the sustainable
development agenda. We acknowledge
as well, in this regard, the contributions of
other relevant international organizations,
including international financial institutions and
multilateral development banks, and stress the
importance of cooperation among them and
with the United Nations, within their respective
mandates, recognizing their role in mobilizing
resources for sustainable development.
55. We commit ourselves to reinvigorating the
global partnership for sustainable development
that we launched in Rio de Janeiro in 1992. We
recognize the need to impart new momentum
to our cooperative pursuit of sustainable
development, and commit to work together
with major groups and other stakeholders in
addressing implementation gaps.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 14
III. Sürdürülebilir kalkınma
ve yoksulluğun ortadan
kaldırılması bağlamında
yeşil ekonomi
56. Ana hedefimiz olan sürdürülebilir
kalkınmaya üç boyutu ile birlikte ulaşmak
için her ülkenin kendi ulusal koşulları ve
önceliklerine göre farklı yaklaşımları, vizyonları,
modelleri ve araçları olabileceğini vurguluyoruz.
Bu bakımdan, sürdürülebilir kalkınma ve
yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında
yeşil ekonomiyi en önemli araçlardan biri olarak
görüyor ve katı bir kurallar bütünü olmaktan
ziyade politika oluşturmak için seçenekler
sunabileceğini düşünüyoruz. Yoksulluğun
ortadan kaldırılmasının yanı sıra istikrarlı
ekonomik büyümenin sağlanması, sosyal
içermenin güçlendirilmesi, insan refahının
iyileştirilmesi ve herkes için istihdam ve saygın
iş fırsatları yaratılmasına katkıda bulunurken
Dünya’nın ekosistemlerinin sağlıklı işleyişinin
devamlılığının sağlanmasına katkıda bulunması
gerektiğini vurguluyoruz.
57. Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi
politikalarının Rio İlkeleri, Gündem 21 ve
Johannesburg Uygulama Planı’na göre ve
bunlarla uyumlu olarak yürütülmesi ve Binyıl
Kalkınma Hedefleri de dâhil olmak üzere
uluslararası mutabık kalınmış ilgili kalkınma
hedeflerine ulaşılmasına katkı sağlaması
gerektiğini tasdik ediyoruz.
58. Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi
politikalarının aşağıdakileri sağlaması gerektiğini
tasdik ediyoruz:
(a) Uluslararası hukuka uygun olması,
(b) Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutuna ilişkin
olarak her ülkenin ulusal koşullarını, hedeflerini,
yükümlülüklerini, önceliklerini ve politik alanını
göz önünde bulundurarak her ülkenin kendi
doğal kaynakları üzerindeki egemenliğine saygı
göstermesi,
(c) Hükümetlerin önderliğinde ve sivil toplum da
dâhil olmak üzere ilgili tüm paydaşların katılımıyla
bütün düzeylerde elverişli bir ortam ve iyi işleyen
kurumlar tarafından desteklenmesi,
(d) Sürdürülebilir ve kapsayıcı ekonomik
büyümeyi desteklemesi, yenilikçiliği teşvik
III. Green economy in the
context of sustainable
development and poverty
eradication
56. We affirm that there are different
approaches, visions, models and tools
available to each country, in accordance with
its national circumstances and priorities, to
achieve sustainable development in its three
dimensions which is our overarching goal. In
this regard, we consider green economy in
the context of sustainable development and
poverty eradication as one of the important
tools available for achieving sustainable
development and that it could provide options
for policymaking but should not be a rigid
set of rules. We emphasize that it should
contribute to eradicating poverty as well
as sustained economic growth, enhancing
social inclusion, improving human welfare
and creating opportunities for employment
and decent work for all, while maintaining the
healthy functioning of the Earth’s ecosystems.
57. We affirm that policies for green economy
in the context of sustainable development
and poverty eradication should be guided by
and in accordance with all the Rio Principles,
Agenda 21 and the Johannesburg Plan of
Implementation and contribute towards
achieving relevant internationally agreed
development goals, including the Millennium
Development Goals.
58. We affirm that green economy policies in
the context of sustainable development and
poverty eradication should:
(a) Be consistent with international law;
(b) Respect each country’s national sovereignty
over their natural resources taking into
account its national circumstances, objectives,
responsibilities, priorities and policy space with
regard to the three dimensions of sustainable
development;
(c) Be supported by an enabling environment
and well-functioning institutions at all levels
with a leading role for governments and with
the participation of all relevant stakeholders,
including civil society;
(d) Promote sustained and inclusive economic
growth, foster innovation and provide
• • • • • • • • • 15