etmesi, fırsat ve fayda sağlayarak herkesin
güçlendirilmesinin sağlanması ve bütün insan
haklarına saygı duyması,
(e) Gelişmekte olan ülkelerin, özellikle özel
durumları olanların ihtiyaçlarını dikkate alması,
(f) Gelişmekte olan ülkelere mali kaynakların
sağlanması, kapasite geliştirme ve teknoloji
transferi dâhil olmak üzere uluslararası işbirliğini
güçlendirmesi,
(g) Resmi kalkınma yardımı (RKY) ve finansmana
ilişkin hukuki dayanağı olmayan şartlılık ilkelerini
etkin şekilde önlemesi,
(h) Uluslararası ticarette keyfi veya gerekçesiz
ayrımcılığa veya gizli kısıtlamalara imkân
sağlamaması, ithalatçı ülkenin yargı yetkisi
dışındaki çevresel zorluklarla ba
ş etmek amacıyla
yapılan tek taraflı eylemlerden kaçınması ve
sınır ötesi veya küresel çevre sorunlarına
yönelik çevresel önlemlerin mümkün olduğunca
uluslararası fikir birliğine dayanmasını sağlaması,
(i) Uygun tüm önlemleri alarak gelişmiş ve
gelişmekte olan ülkeler arasındaki teknoloji
farklılıklarının ortadan kaldırılması ve gelişmekte
olan ülkelerin teknolojik bağımlılığının
azaltılmasına katkı sağlaması,
(j) Yerel halkın ve oluşturdukları toplulukların,
diğer yerel ve geleneksel toplumların ve etnik
azınlıkların kimlikleri, kültürleri ve çıkarlarını
kabul ederek ve destekleyerek bu toplulukların
refahlarını artırması ve bunlara saygı
göstererek bu toplulukların kültürel miraslarının,
uygulamalarının ve geleneksel bilgilerinin
tehlikeye atılmasından kaçınması ve yoksulluğun
ortadan kaldırılmasına katkı sağlayan pazar dışı
yaklaşımları koruması,
(k) Kadınların, çocukların, gençlerin, engellilerin,
küçük toprak sahibi ve geçimlik tarım yapan
çiftçilerin, balıkçıların ve küçük ve orta ölçekli
işletmelerde çalışan kişilerin refahını artırması ve
özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki yoksulların ve
hassas grupların geçim kaynaklarını iyileştirmesini
ve bu grupların güçlendirilmesi,
(l) Kadın ve erkeklerin tam potansiyelini harekete
geçirmesi ve katılımlarında eşitliğin sağlanması,
(m) Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun
ortadan kaldırılmasına katkı sağlayan üretken
faaliyetleri teşvik etmesi,
(n) Eşitsizliğe ilişkin kaygılara yanıt vermesi ve
sosyal koruma mekanizmaları da dâhil olmak
üzere sosyal içermeyi teşvik etmesi,
(o) Sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerini
teşvik etmesi,
(p) Yoksulluğun ve eşitsizliğin ortadan
kaldırılabilmesi için kapsayıcı ve hakkaniyetli
kalkınma yaklaşımları
nın benimsenmesine yönelik
olarak gösterilen gayretleri sürdürmesi.
opportunities, benefits and empowerment for
all and respect of all human rights;
(e) Take into account the needs of developing
countries, particularly those in special
situations;
(f) Strengthen international cooperation,
including the provision of financial resources,
capacity-building and technology transfer to
developing countries;
(g) Effectively avoid unwarranted conditionalities
on official development assistance (ODA) and
finance;
(h) Not constitute a means of arbitrary or
unjustifiable discrimination or a disguised
restriction on international trade, avoid
unilateral actions to deal with environmental
challenges outside the jurisdiction of
the importing country, and ensure that
environmental measures addressing
transboundary or global environmental
problems, as far as possible, are based on an
international consensus;
(i) Contribute to closing technology gaps
between developed and developing countries
and reduce the technological dependence
of developing countries using all appropriate
measures;
(j) Enhance the welfare of indigenous peoples
and their communities, other local and
traditional communities and ethnic minorities,
recognizing and supporting their identity,
culture and interests, and avoid endangering
their cultural heritage, practices and traditional
knowledge, preserving and respecting non-
market approaches that contribute to the
eradication of poverty;
(k) Enhance the welfare of women, children,
youth, persons with disabilities, smallholder
and subsistence farmers, fisherfolk and
those working in small and medium-sized
enterprises, and improve the livelihoods and
empowerment of the poor and vulnerable
groups in particular in developing countries;
(l) Mobilize the full potential and ensure the
equal contribution of both women and men;
(m) Promote productive activities in developing
countries that contribute to the eradication of
poverty;
(n) Address the concern about inequalities
and promote social inclusion, including social
protection floors;
(o) Promote sustainable consumption and
production patterns;
(p) Continue efforts to strive for inclusive,
equitable development approaches to
overcome poverty and inequality.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 16
59. Sürdürülebilir kalkınmaya geçiş için
yeşil ekonomi politikalarını uygulayan ülkeler
vasıtasıyla bu politikaları ortak bir çaba
olarak değerlndiriyor ve her ülkenin ulusal
sürdürülebilir planları, stratejileri ve önceliklerine
göre uygun bir yaklaşım seçebileceğini kabul
ediyoruz.
60. Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonominin
doğal kaynakları sürdürülebilir biçimde ve çevre
üzerinde olumsuz etkileri azaltacak şekilde
yönetme becerimzi geliştireceğini, kaynakların
daha etkin şekilde kullanımını sağlayacağını ve
atıkları azaltacağını biliyoruz.
61. Sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim
modellerinin uygulandığı yerlerde çevresel
sürdürülebilirliğin ele alınması ile biyolojik
çeşitliliğin ve ekosistemlerin sürdürülebilir
kullanımının ve korunmasının, doğal kaynakların
yenilenmesinin ve istikrarlı, kapsayıcı ve
hakkaniyetli küresel büyümenin teşvik edilmesi
konusunda acil eyleme geçilmesinin elzem
olduğunu kabul ediyoruz.
62. Bütün ülkeleri istikrarlı, kapsayıcı
ve hakkaniyetli ekonomik büyümenin
sağlanmasına ve özellikle kadınlar, gençler
ve yoksullar için iş yaratmanın geliştirilmesine
yönelik çaba gösterecek şekilde sürdürülebilir
kalkınma ve yoksulluğun ortadan kaldırılması
bağlamında yeşil ekonomi politikalarını
uygulamayı gündemlerine almaya teşvik
ediyoruz. Bu hususta, çalışanların eğitim ve
kapasite geliştirme de dâhil olmak üzere gerekli
becerilerle donatılmas
ının ve gerekli sosyal
ve sağlık korumalarını sağlamanın öneminin
altını çiziyoruz. Bu bağlamda, iş dünyası ve
sanayi dâhil olmak üzere bütün paydaşları
gerektiği şekilde katkı sağlamaya teşvik
ediyoruz. Hükümetleri, yetki alanlarındaki ilgili
Birleşmiş Milletler kurumlarının desteğini de
alarak mesleklere dair eğilimler, gelişmeler
ve kısıtlamalar konusundaki bilgi ve istatistik
kapasitelerini iyileştirmeye ve ilgili verileri ulusal
istatistiklerine entegre etmeye davet ediyoruz.
63. Sosyal, çevresel ve ekonomik konulardaki
yaygın faktörlerin değerlendirilmesinin önemini
kabul ediyor ve ulusal koşul ve şartların
izin verdiği ölçüde bu faktörlerin karar alma
sürecine dâhil edilmesini teşvik ediyoruz.
Mevcut en iyi bilimsel veri ve analiz yöntemleri
59. We view the implementation of green
economy policies by countries that seek
to apply them for the transition towards
sustainable development as a common
undertaking, and we recognize that each
country can choose an appropriate approach
in accordance with national sustainable
development plans, strategies and priorities.
60. We acknowledge that green economy in
the context of sustainable development and
poverty eradication will enhance our ability to
manage natural resources sustainably and with
lower negative environmental impacts, increase
resource efficiency and reduce waste.
61. We recognize that urgent action on
unsustainable patterns of production and
consumption where they occur remains
fundamental in addressing environmental
sustainability and promoting conservation
and sustainable use of biodiversity and
ecosystems, regeneration of natural resources
and the promotion of sustained, inclusive and
equitable global growth.
62. We encourage each country to consider
the implementation of green economy policies
in the context of sustainable development
and poverty eradication, in a manner that
endeavours to drive sustained, inclusive and
equitable economic growth and job creation,
particularly for women, youth and the poor.
In this respect, we note the importance of
ensuring that workers are equipped with the
necessary skills, including through education
and capacity-building, and are provided with
the necessary social and health protections.
In this regard, we encourage all stakeholders,
including business and industry, to contribute,
as appropriate. We invite governments to
improve knowledge and statistical capacity on
job trends, developments and constraints and
integrate relevant data into national statistics,
with the support of relevant United Nations
agencies within their mandates.
63. We recognize the importance of the
evaluation of the range of social, environmental
and economic factors and encourage, where
national circumstances and conditions allow,
their integration into decision-making. We
acknowledge that it will be important to take
• • • • • • • • • 17
kullanılarak sürdürülebilir kalkınma ve
yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında
yeşil ekonomi politikalarının fayda ve maliyetleri
kadar fırsat ve zorluklarının da dikkate
alınmasının önemini ikrar ediyoruz. Düzenleyici,
gönüllü ve ulusal düzeyde uygulanan
ve uluslararası anlaşmaların doğurduğu
yükümlülüklerle uyumlu olan bir önlemler
paketinin uygulanmasıyla sürdürülebilir kalkınma
ve yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında
yeşil ekonominin teşvik edilebileceğini ikrar
ediyoruz. Sürdürülebilir kalkınmanın teşvik
edilmesinde sosyal politikaların hayati önem
taşıdığını yeniden tasdik ediyoruz.
64. Tüm paydaşların katı
lımının ve bütün
düzeylerde ortaklık, ağ kurma ve deneyimlerin
paylaşılmasının yeşil ekonomi politikaları
da dâhil olmak üzere uygun sürdürülebilir
kalkınma politikalarının belirlenmesinde ülkelerin
birbirlerinden yararlanmalarına yardımcı
olabileceğini ikrar ediyoruz. Sürdürülebilir
kalkınma ve yoksulluğun ortadan kaldırılması
bağlamında kapsayıcı bir yaklaşımla gelişmekte
olan ülkeler de dâhil olmak üzere bazı ülkelerde
yeşil ekonomi politikalarının benimsenmesi
konusunda edinilen olumlu deneyimlere dikkat
çekiyor ve sürdürülebilir kalkınmanın farklı
alanlarında kapasite geliştirmenin yanı sıra
deneyimlerin gönüllü olarak paylaşılmasını da
memnuniyetle kar
şılıyoruz.
65. Sürdürülebilir kalkınmaya yönelik bilgi
paylaşımının, teknikiş birliğinin ve kapasite
geliştirmenin teşvik edilmesi açısından bilgiye
erişim teknolojileri ve yenilikçi uygulamalar da
dâhil olmak üzere iletişim teknolojilerinin gücünü
kabul ediyoruz. Bu teknoloji ve uygulamalar,
sürdürülebilir kalkınmanın farklı alanlarında
kapasiteyi artırabilir ve deneyimlerin ve
bilgilerin açık ve şeffaf bir şekilde paylaşılmasını
sağlayabilir.
66. Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi
de dâhil olmak üzere sürdürülebilir kalkınma
politikalarına yönelik finansman, teknoloji,
kapasite geliştirme ve ulusal ihtiyaçlar
arasında bağlantı kurulmasını
n önemini
kabul ederek talep edilmesi halinde ilgili
donörler ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği
yaparak Birleşmiş Milletler sistemini aşağıdaki
hususlarda eşgüdümü ve bilgi sağlamaya davet
ediyoruz:
into account the opportunities and challenges,
as well as the costs and benefits, of green
economy policies in the context of sustainable
development and poverty eradication, using
the best available scientific data and analysis.
We acknowledge that a mix of measures,
including regulatory, voluntary and others
applied at the national level and consistent with
obligations under international agreements,
could promote green economy in the context
of sustainable development and poverty
eradication. We reaffirm that social policies are
vital to promoting sustainable development.
64. We acknowledge that involvement of
all stakeholders and their partnerships,
networking and experience-sharing at all
levels could help countries to learn from one
another in identifying appropriate sustainable
development policies, including green economy
policies. We note the positive experiences
in some countries, including in developing
countries, in adopting green economy policies
in the context of sustainable development
and poverty eradication through an inclusive
approach and welcome the voluntary exchange
of experiences as well as capacity-building in
the different areas of sustainable development.
65. We recognize the power of
communications technologies, including
connection technologies and innovative
applications, to promote knowledge exchange,
technical cooperation and capacity-building for
sustainable development. These technologies
and applications can build capacity and enable
the sharing of experiences and knowledge in
the different areas of sustainable development
in an open and transparent manner.
66. Recognizing the importance of linking
financing, technology, capacitybuilding and
national needs for sustainable development
policies, including green economy in the
context of sustainable development and
poverty eradication, we invite the United
Nations system, in cooperation with relevant
donors and international organizations, to
coordinate and provide information upon
request on:
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 18
(a) İlgilenen ülkelerin talepleri doğrultusunda
beklenen desteğin sağlanması bakımından en
uygun ortaklarla eşleştirmek,
(b) Tüm düzeylerde sürdürülebilir kalkınma ve
yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında
yeşil ekonomiye ilişkin politikaların uygulanması
konusundaki araçlar ve/veya en iyi uygulamalar,
(c) Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomiye
ilişkin modeller veya başarılı politika örnekleri,
(d) Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomiye
ilişkin politikaların değerlendirilmesine yönelik
yöntemler,
(e) Bu hususa katkı sa
ğlayan mevcut ve yeni
geliştirilen platformlar.
67. Kapsayıcı ve şeffaf bir süreçle politika ve
strateji geliştirmeye önderlik yapan ülkelerin
taşıdığı önemin altını çiziyoruz. Ayrıca,
gelişmekte olan ülkeler de dâhil olmak üzere
sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecek ulusal
yeşil ekonomi strateji ve politikalarını hazırlama
sürecini başlatmış olan ülkelerin çabalarını da
önemsiyoruz.
68. Birleşmiş Milletler bölgesel komisyonları,
Birleşmiş Milletler kuruluşları ve organları,
diğer hükümetler arası ve bölgesel kuruluşlar,
uluslararası mali kurumlar ve sürdürülebilir
kalkınma ile ilişkili diğer ana gruplar dâhil
ilgili bütün paydaşları; kendi yetki alanları
dâhilinde özellikle en az gelişmiş ülkelerde
sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi
amacıyla talep edilmesi halinde diğer araçlara
ek olarak sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi
politikaları vasıtasıyla gelişmekte olan ülkeleri
desteklemeye davet ediyoruz.
69. Ayrıca iş dünyası ve sanayi sektörünü,
gerektiği şekilde ve ulusal mevzuat
doğrultusunda sürdürülebilir kalkınmaya katkı
sağlamaya ve diğerlerine ilaveten yeşil ekonomi
politikalarını da içerecek sürdürülebilirlik
stratejileri geliştirmeye davet ediyoruz.
70. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sosyal
içermeye ve yoksulluğun ortadan kaldırılmasına
katkı sağlanmasında kooperatiflerin ve mikro
işletmelerin rolünü ikrar ediyoruz.
(a) Matching interested countries with the
partners that are best suited to provide
requested support;
(b) Toolboxes and/or best practices in applying
policies on green economy in the context
of sustainable development and poverty
eradication at all levels;
(c) Models or good examples of policies on
green economy in the context of sustainable
development and poverty eradication;
(d) Methodologies for evaluation of policies on
green economy in the context of sustainable
development and poverty eradication;
(e) Existing and emerging platforms that
contribute in this regard.
67. We underscore the importance of
governments taking a leadership role in
developing policies and strategies through an
inclusive and transparent process. We also
take note of the efforts of those countries,
including developing countries, that have
already initiated processes to prepare national
green economy strategies and policies in
support of sustainable development.
68. We invite relevant stakeholders, including
the United Nations regional commissions,
United Nations organizations and bodies,
other relevant intergovernmental and
regional organizations, international financial
institutions and major groups involved in
sustainable development, according to their
respective mandates, to support developing
countries upon request to achieve sustainable
development, including through, inter alia,
green economy policies in the context
of sustainable development and poverty
eradication, in particular in least developed
countries.
69. We also invite business and industry as
appropriate and in accordance with national
legislation to contribute to sustainable
development and to develop sustainability
strategies that integrate, inter alia, green
economy policies.
70. We acknowledge the role of cooperatives
and microenterprises in contributing to social
inclusion and poverty reduction in particular in
developing countries.
• • • • • • • • • 19
71. Gerektiğinde yerel ve yerli halkların çıkarları
göz önünde bulundurularak özel sektör
tarafından tamamlanan kamu finansmanının
seferber edilmesi amacıyla kamu-özel sektör
ortaklığı da dâhil olmak üzere mevcut ve yeni
ortaklıkları teşvik ediyoruz. Bu bağlamda
hükümetler, sürdürülebilir kalkınma ve
yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında
yeşil ekonomi politikalarının desteklenmesi için
özel sektörün katkısının sağlanmasını teşvik
ederek sürdürülebilir kalkınma girişimlerini
desteklemelidir.
72. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde
yenilikçiliğin teşvik edilmesinin öneminin yanı
sıra teknolojinin oynadığı kritik rolü de takdir
ediyoruz. Hükümetleri sürdürülebilir kalkınma
ve yoksulluğun ortadan kaldı
rılması bağlamında
yeşil ekonominin desteklenmesi için çevreye
duyarlı teknolojiler, araştırma ve geliştirme ve
yenilikçiliği teşvik edecek uygun çerçeveleri
gerektiği şekilde oluşturmaya davet ediyoruz.
73. Gelişmekte olan ülkelere teknoloji
transferinin önemini vurguluyor ve özellikle
gelişmekte olan ülkelerde, karşılıklı olarak
mutabakata varıldığı şekilde imtiyazlı ve tercihli
şartlar da dâhil olmak üzere ayrıcalıklı şartlar
altında çevreye duyarlı teknolojilerin teşvik
edilmesi, kolaylaştırılması ve finanse edilmesi
ve gerektiğinde bu teknolojilerin geliştirilmesi,
transfer edilmesi ve yaygınlaştırılması ve bunlara
eriş
ilmesi ve teknik bilgilerin paylaşılması
yönündeki çağrısını özellikle vurgulayarak
Johannesburg Uygulama Planı’nda üzerinde
mutabık kalınan teknoloji transferi, finansman,
bilgiye erişim ve fikrî mülkiyet haklarına ilişkin
ilkeleri hatırlatıyoruz. Ayrıca, Johannesburg
Uygulama Planı’nın kabulünden bu yana bu
meselelere dair görüşme ve anlaşmaların daha
fazla geliştirilmesine önem veriyoruz.
74. Sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun
ortadan kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi
politikalarını uygulamayı tercih eden gelişmekte
olan ülkelerin gösterdiği gayretlerin teknik ve
teknolojik yardımlarla desteklenmesi gerektiğini
kabul ediyoruz.
71. We encourage existing and new
partnerships, including public-private
partnerships, to mobilize public financing
complemented by the private sector, taking
into account the interests of local and
indigenous communities when appropriate.
In this regard, governments should support
initiatives for sustainable development,
including promoting the contribution of the
private sector to support green economy
policies in the context of sustainable
development and poverty eradication.
72. We recognize the critical role of technology
as well as the importance of promoting
innovation, in particular in developing countries.
We invite governments, as appropriate,
to create enabling frameworks that foster
environmentally sound technology, research
and development, and innovation, including
in support of green economy in the context
of sustainable development and poverty
eradication.
73. We emphasize the importance of
technology transfer to developing countries and
recall the provisions on technology transfer,
finance, access to information, and intellectual
property rights as agreed in the Johannesburg
Plan of Implementation, in particular its call to
promote, facilitate and finance, as appropriate,
access to and the development, transfer and
diffusion of environmentally sound technologies
and corresponding know-how, in particular
to developing countries, on favourable terms,
including on concessional and preferential
terms, as mutually agreed. We also take note
of the further evolution of discussions and
agreements on these issues since the adoption
of the Johannesburg Plan of Implementation.
74. We recognize that the efforts of developing
countries that choose to implement green
economy policies in the context of sustainable
development and poverty eradication
should be supported through technical and
technological assistance.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 20
IV. Sürdürülebilir
kalkınmanın kurumsal
çerçevesi
A. Sürdürülebilir kalkınmanın üç
boyutunun güçlendirilmesi
75. Mevcut ve gelecekte karşılaşılacak
zorluklara tutarlı ve etkin biçimde cevap
verecek ve sürdürülebilir kalkınma gündeminin
uygulanmasındaki boşlukların etkili şekilde
kapatılmasını sağlayacak güçlendirilmiş
bir sürdürülebilir kalkınma için kurumsal
çerçevesinin taşıdığı önemin altını çiziyoruz.
Sürdürülebilir kalkınmanın kurumsal çerçevesi,
sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutunu dengeli
bir şekilde bütünleştirmeli ve diğerlerine
ilaveten tutarlığı ve koordinasyonu sağlamalı,
aynı işlerin tekrarlanmasının önüne geçebilmeli
ve sürdürülebilir kalkınma uygulamalarının
gelişimini gözden geçirebilmelidir. Ayrıca, bu
yapının kapsayıcı, şeffaf ve etkin olması ve
sürdürülebilir kalkınma konusunda küresel
düzeyde karşılaşılan zorluklara ortak çözümler
bulabilmesi gerektiğini yeniden teyit ediyoruz.
76. Yerel, alt-ulusal, ulusal, bölgesel ve
küresel düzeyde herkesin sesini duyuracak
ve çıkarlarını temsil edebilecek etkinlikte bir
yönetişim yapısının sürdürülebilir kalkınmanın
ilerletilmesinde kritik önem taşıdığını kabul
ediyoruz. Kurumsal çerçevenin güçlendirilmesi
ve yenilenmesi tek başına bir amaç olmaktan
ziyade sürdürülebilir kalkınmaya ulaşmanın
bir aracı olmalıdır. Sürdürülebilir kalkınma için
uluslararası düzeyde geliştirilmiş ve daha etkin
bir yapıya kavuşmuş kurumsal çerçevenin
Rio İlkeleri ile uyumlu olması, Gündem 21 ve
Johannesburg Uygulama Planı’nı ve planın
sürdürülebilir kalkınma kurumsal çerçevesine
dair hedeflerinin üzerine in
şa edilmesi,
ekonomik, sosyal, çevresel ve diğer ilgili
alanlarda gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler
konferans ve zirvelerinin sonuçları uyarınca
verilmiş taahhütlerin yerine getirilebilmesine
katkı yapması ve ulusal öncelikler ile gelişmekte
olan ülkelerin öncelik ve kalkınma stratejilerini
dikkate alması gerektiğinin farkındayız. Bu
sebeple bunlarla sınırlı olmamakla birlikte
aşağıdakileri gerçekleştirebilecek doğrultuda
sürdürülebilir kalkınmanın kurumsal
çerçevesinin güçlendirilmesinde kararlıyız:
IV. Institutional
framework for sustainable
development
A. Strengthening the three
dimensions of sustainable
development
75. We underscore the importance of a
strengthened institutional framework for
sustainable development which responds
coherently and effectively to current and future
challenges and efficiently bridges gaps in the
implementation of the sustainable development
agenda. The institutional framework for
sustainable development should integrate the
three dimensions of sustainable development
in a balanced manner and enhance
implementation by, inter alia, strengthening
coherence, coordination, avoiding duplication
of efforts and reviewing progress in
implementing sustainable development. We
also reaffirm that the framework should be
inclusive, transparent and effective and that it
should find common solutions related to global
challenges to sustainable development.
76. We recognize that effective governance
at the local, subnational, national, regional
and global levels representing the voices
and interests of all is critical for advancing
sustainable development. The strengthening
and reform of the institutional framework
should not be an end in itself, but a means
to achieve sustainable development. We
recognize that an improved and more effective
institutional framework for sustainable
development at the international level should
be consistent with the Rio Principles, build
on Agenda 21 and the Johannesburg Plan
of Implementation and its objectives on
the institutional framework for sustainable
development, contribute to the implementation
of our commitments in the outcomes of United
Nations conferences and summits in the
economic, social, environmental and related
fields and take into account national priorities
and the development strategies and priorities
of developing countries. We therefore resolve
to strengthen the institutional framework for
sustainable development, which will, inter alia:
• • • • • • • • • 21
(a) Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutunun
dengeli bir biçimde bütünleştirilmesini teşvik
etmek,
(b) Sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasına
katkı sağlamak amacıyla ilgili tüm yatay/ortak
konulara gerekli önemi vererek eylem ve sonuç
odaklı bir yaklaşıma dayanmak,
(c) Ana konular ve zorluklar arasındaki
bağlantıları ve buna yönelik olarak ilgili her
düzeyde sistematik bir yaklaşıma duyulan
ihtiyacı vurgulamak,
(d) Koordinasyon ve işbirliğini pekiştirirken,
tutarlılığı sağlamak, parçalanmayı ve çakışmaları
azaltmak ve etkinlik, etkililik ve şeffaflığı
artırmak,
(e) Karar-alma süreçlerine bütün ülkelerin tam
ve etkin katılımını teşvik etmek,
(f) Alınan derslerin ve edinilen deneyimlerin
gönüllü olarak paylaşılması dâhil olmak üzere
sürdürülebilir kalk
ınmanın etkin biçimde
uygulanmasını teşvik etmek amacıyla üst
düzey siyasi liderlerin katılımını sağlamak,
politika konusunda rehberlik yapmak ve özellikli
eylemleri belirlemek,
(g) Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutuna
ilişkin alanlarda güvenilir, yerinde ve güncel
verilere erişimin yanı sıra uygun olduğu
ölçüde bu konuda kullanılan mevcut
mekanizmaların üzerine inşa edilecek şekilde
kapsamlı, kanıta dayalı ve şeffaf bilimsel
değerlendirmeler vasıtasıyla bilim ve politika
alanlarını birleştirmek; bu bağlamda gelişmekte
olan ülkeler dâhil olmak üzere tüm ülkelerin
uluslararası sürdürülebilir kalkınma süreçlerine
ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde kendi
izleme ve değerlendirmelerini yürütebilecek
düzeye gelmelerini sağlayacak şekilde kapasite
geliştirmeye katılım
ını sağlamak,
(h) Sivil toplumun ve ilgili uluslararası
platformlardaki ilgili paydaşların etkin katılımını
ve katkılarını geliştirmek ve bu bağlamda
şeffaflığı, kamunun katılımını ve sürdürülebilir
kalkınmanın uygulanmasını sağlayacak
ortaklıkları teşvik etmek,
(i) Uygulama araçlarına ilişkin taahhütler de
dâhil olmak üzere tüm sürdürülebilir kalkınma
taahhütlerinin uygulanmasında kaydedilen
ilerlemenin gözden geçirilmesini ve durum
değerlendirmesi yapılmasını teşvik etmek.
(a) Promote the balanced integration of the
three dimensions of sustainable development;
(b) Be based on an action- and result-
oriented approach giving due regard to all
relevant cross-cutting issues with the aim to
contribute to the implementation of sustainable
development;
(c) Underscore the importance of interlinkages
among key issues and challenges and the
need for a systematic approach to them at all
relevant levels;
(d) Enhance coherence, reduce fragmentation
and overlap and increase effectiveness,
efficiency and transparency, while reinforcing
coordination and cooperation;
(e) Promote full and effective participation of all
countries in decisionmaking processes;
(f) Engage high-level political leaders, provide
policy guidance and identify specific actions
to promote effective implementation of
sustainable development, including through
voluntary sharing of experiences and lessons
learned;
(g) Promote the science-policy interface
through inclusive, evidence-based and
transparent scientific assessments, as well
as access to reliable, relevant and timely data
in areas related to the three dimensions of
sustainable development, building on existing
mechanisms, as appropriate; in this regard,
strengthen participation of all countries
in international sustainable development
processes and capacity-building especially for
developing countries, including in conducting
their own monitoring and assessments;
(h) Enhance the participation and effective
engagement of civil society and other relevant
stakeholders in the relevant international
forums and in this regard promote
transparency and broad public participation
and partnerships to implement sustainable
development;
(i) Promote the review and stocktaking
of progress in the implementation of all
sustainable development commitments,
including commitments related to means of
implementation.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 22
B. Sürdürülebilir kalkınmaya
yönelik hükümetler arası
düzenlemelerin güçlendirilmesi
77. Günümüzde sürdürülebilir kalkınmanın acil
küresel zorluklarını daha iyi ele alabilmek için
kapsayıcı, şeffaf, yenilenmiş, güçlendirilmiş
ve etkin çok taraflı sistemin hayati önemini
kabul ediyor, Birleşmiş Milletler’in oynadığı
evrensel ve merkezi rolün öneminin farkında
olduğumuzu belirtiyor ve Birleşmiş Milletler
sisteminin etkinliğini ve etkililiğini teşvik etme
ve güçlendirme taahhüdümüzü yeniden tasdik
ediyoruz.
78. Birleşmiş Milletler kurumları, fonları ve
programlarının yanı sıra uluslararası mali
kuruluşlar ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)
gibi ilgili diğer kurumların kendi yetki alanları
dâhilinde bilgi paylaşımı aracılığıyla, Birleşmiş
Milletler sistemi içinde sürdürülebilir kalkınmanı
n
üç boyutunun daha fazla bütünleştirilmesine
yönelik mevcut kurumlar arası mekanizmalar
ve stratejilerle ortak çabaların pekiştirilmesi
ve raporlamada tutarlılığın güçlendirilmesiyle
üye devletlere karşı uygun bir hesap
verebilirlik sağlanırken, Birleşmiş Milletler
sistemi genelinde uyum ve koordinasyonun
güçlendirilmesi ihtiyacının altını çiziyoruz.
79. Gereken belli görevler ve yetkilerle
yönlendirilmesi gereken, mevcut sistemin
eksikliklerini ele alan, ilgili tüm sonuçları göz
önünde bulunduran, sinerji ve uyumu teşvik
eden, Birleşmiş Milletler sistemi bünyesinde
aynı işlerin yinelenmesinden kaçınmaya ve
gereksiz tekrarları bertaraf etmeye çalışan ve
idari yükleri azaltarak mevcut düzenlemeleri
geliştiren iyileştirilmiş ve daha etkin bir
sürdürülebilir kalkınma kurumsal çerçeve
ihtiyacını vurguluyoruz.
Genel Kurul
80. Antlaşma’da belirlendiği üzere uluslararası
toplumu kaygılandıracak küresel meselelerde
Genel Kurul’un görevi ve yetkisini yeniden
tasdik ediyoruz.
81. Ayrıca, Genel Kurul’un Birleşmiş Milletler’in
baş müzakereci, politika yapıcı ve temsilci
organı olarak birincil konumunu yeniden tasdik
B. Strengthening
intergovernmental arrangements
for sustainable development
77. We acknowledge the vital importance of an
inclusive, transparent, reformed, strengthened
and effective multilateral system in order to
better address the urgent global challenges of
sustainable development today, recognizing
the universality and central role of the United
Nations and reaffirming our commitment to
promote and strengthen the effectiveness and
efficiency of the United Nations system.
78. We underscore the need to strengthen
United Nations system-wide coherence and
coordination, while ensuring appropriate
accountability to Member States, by, inter
alia, enhancing coherence in reporting and
reinforcing cooperative efforts under existing
inter-agency mechanisms and strategies
to advance the integration of the three
dimensions of sustainable development within
the United Nations system, including through
exchange of information among its agencies,
funds and programmes, and also with the
international financial institutions and other
relevant organizations such as the World Trade
Organization (WTO), within their respective
mandates.
79. We emphasize the need for an improved
and more effective institutional framework for
sustainable development which should be
guided by the specific functions required and
mandates involved; address the shortcomings
of the current system; take into account all
relevant implications; promote synergies
and coherence; seek to avoid duplication
and eliminate unnecessary overlaps within
the United Nations system; and reduce
administrative burdens and build on existing
arrangements.
General Assembly
80. We reaffirm the role and authority of
the General Assembly on global matters of
concern to the international community, as set
out in the Charter.
81. We further reaffirm the central position
of the General Assembly as the chief
deliberative, policymaking and representative
• • • • • • • • • 23
ediyoruz. Bu bağlamda Kurul’a, Birleşmiş
Milletler’in faaliyetlerine yönelik kapsayıcı
çerçevenin kilit bir unsuru olarak sürdürülebilir
kalkınmayı daha fazla bütünleştirmeye ve
periyodik üst düzey diyaloglar vasıtasıyla
gündeminde sürdürülebilir kalkınmaya yeterli
şekilde yer vermesi için çağrıda bulunuyoruz.
Ekonomik ve Sosyal Konsey
82. Ekonomik ve Sosyal Konsey’in;
politikaların incelenmesi, politika diyalogu
ve ekonomik ve sosyal kalkınma konularına
ilişkin tavsiyeler ve Binyıl Kalkınma Hedeflerinin
takip edilmesi konusundan sorumlu esas
organ olduğunu ve Birleşmiş Milletler
sisteminin koordinasyonu ve Konsey’e bağlı
organlarının, özellikle işlevsel komisyonların
denetlenmesi ve sistem genelinde uyum ve
koordinasyonunun güçlendirilmesi ve Gündem
21’in uygulanmasının teşvik edilmesi için
birincil mekanizma olduğunu yeniden tasdik
ediyoruz. Ayrıca Konsey’in fonlar, programlar
ve uzmanlaşmış kurumlar arasında uyumu
sağlayarak ve yetki alanları ve faaliyetlerin
gereksiz tekrarından kaçınarak koordinasyonu
sağlamada oynadığı büyük rolü yeniden tasdik
ediyoruz.
83. Antlaşma uyarınca yetkisi dâhilinde
ekonomik, sosyal, çevresel ve ilgili alanlarda
yapılan bütün büyük Birleşmiş Milletler
konferansları ve zirvelerinin çıktılarının entegre
ve koordineli bir ş
ekilde takibinde birincil
organ olarak Ekonomik ve Sosyal Konsey’i
güçlendirmeyi taahhüt ediyor ve sürdürülebilir
kalkınmanın üç boyutunun dengeli olarak
bütünleştirilmesinde oynadığı kilit rolü kabul
ediyoruz. Ekonomik ve Sosyal Konsey’in
güçlendirilmesine ilişkin 61/16 sayılı Genel
Kurul kararının uygulanmasına dair incelemeyi
sabırsızlıkla bekliyoruz.
Üst düzey siyasi forum
84. Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu’nun
güçlü yanları, deneyimleri, kaynakları ve
kapsamlı katılım yöntemlerini geliştirecek ve
daha sonra Komisyon’un yerine geçecek
evrensel bir hükümetler arası üst düzey siyasi
forum kurma kararı alıyoruz. Üst düzey siyasi
forum, sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasını
takip edecek ve mevcut yapı, kurum ve
kuruluşlarla çakışmaları maliyet etkin bir biçimde
engelleyecektir.
organ of the United Nations. In this regard,
we call for the Assembly to further integrate
sustainable development as a key element of
the overarching framework for United Nations
activities and adequately address sustainable
development in its agenda setting, including
through periodic high-level dialogues.
Economic and Social Council
82. We reaffirm that the Economic and Social
Council is a principal body for policy review,
policy dialogue and recommendations on
issues of economic and social development
and for the follow-up to the Millennium
Development Goals and is a central
mechanism for the coordination of the
United Nations system and supervision
of the subsidiary bodies of the Council, in
particular its functional commissions, and for
promoting the implementation of Agenda 21
by strengthening system-wide coherence and
coordination. We also reaffirm the major role
the Council plays in the overall coordination of
funds, programmes and specialized agencies,
ensuring coherence among them and avoiding
duplication of mandates and activities.
83. We commit to strengthen the Economic
and Social Council within its mandate under
the Charter, as a principal organ in the
integrated and coordinated follow-up of
the outcomes of all major United Nations
conferences and summits in the economic,
social, environmental and related fields,
and recognize its key role in achieving a
balanced integration of the three dimensions
of sustainable development. We look forward
to the review of the implementation of
General Assembly resolution 61/16 on the
strengthening of the Economic and Social
Council.
High-level political forum
84. We decide to establish a universal
intergovernmental high-level political forum,
building on the strengths, experiences, resources
and inclusive participation modalities of the
Commission on Sustainable Development, and
subsequently replacing the Commission. The
high-level political forum shall follow up on the
implementation of sustainable development and
should avoid overlap with existing structures,
bodies and entities in a cost-effective manner.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 24
85. Üst düzey forum şunları gerçekleştirebilir:
(a) Sürdürülebilir kalkınma konusunda siyasi
liderlik ve rehberlik sağlamak ve bu konuda
tavsiyeler vermek,
(b) Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutunun
bütüncül ve sektörler arası bir şekilde tüm
düzeylerde entegrasyonunu güçlendirmek,
(c) Sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesi
amacıyla düzenli diyalog, durum
değerlendirmesi ve gündem belirlenmesi için
dinamik bir platform sağlamak,
(d) Sürdürülebilir kalkınma konusundaki yeni
ve ortaya çıkmakta olan zorlukların uygun bir
şekilde dikkate alınmasını sağlayan odaklanmış,
dinamik ve eylem odaklı bir gündeme sahip
olmak,
(e) Gündem 21, Johannesburg Uygulama
Planı, Barbados Eylem Programı ve Mauritius
Stratejisi kapsamındaki ve işbu Konferans’ın
sonuç bildirgelerinde verilen sürdürülebilir
kalkınma taahhütlerinin uygulanmasında
kaydedilen ilerlemeyi, Dördüncü En Az Gelişmiş
Ülkelere ilişkin Birleşmiş Milletler Konferansı’nda
alınanlar da dâhil olmak üzere diğer Birleşmiş
Milletler zirve ve konferanslarının ilgili kararları ve
her birinin uygulama araçları dâhil incelemek ve
takip etmek,
(f) Birleşmiş Milletler kurumları, fonları ve
programlarının sistem genelinde üst düzey
katılımını teşvik etmek ve uygun olduğu ölçüde
diğer ilgili çok taraflı finansal ve ticari kuruluşları
ve akit kuruluşlarını kendi yetkileri dâhilinde
ve Birleşmiş Milletler kuralları ve hükümleri
uyarınca katılım göstermeye davet etmek,
(g) Sürdürülebilir kalkınma programları ve
politikalarına ilişkin olarak Birleşmiş Milletler
sistemi bünyesinde işbirliğini ve koordinasyonu
geliştirmek,
(h) Görüşmelerin hükümetler arası doğasına
sadık kal
ırken, uzmanlıklardan daha iyi
yararlanabilmek adına uluslararası düzeydeki
ana grupların ve ilgili diğer paydaşların
danışman rollerini ve katılımlarını daha fazla
geliştirerek şeffaflığı ve uygulamayı teşvik
etmek,
(i) Sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin en iyi
uygulamaların ve deneyimlerin paylaşımını
teşvik etmek ve başarılar, zorluklar ve alınan
dersler dâhil olmak üzere deneyimlerin gönüllü
olarak paylaşımını kolaylaştırmak,
(j) Sürdürülebilir kalkınma politikalarının sistem
genelinde uyum ve koordinasyonunu teşvik
etmek,
(k) Mevcut değerlendirmeleri geliştiren küresel
85. The high-level forum could:
(a) Provide political leadership, guidance
and recommendations for sustainable
development;
(b) Enhance integration of the three dimensions
of sustainable development in a holistic and
cross-sectoral manner at all levels;
(c) Provide a dynamic platform for regular
dialogue, and for stocktaking and agenda
setting to advance sustainable development;
(d) Have a focused, dynamic and action-
oriented agenda, ensuring the appropriate
consideration of new and emerging sustainable
development challenges;
(e) Follow up and review progress in the
implementation of sustainable development
commitments contained in Agenda 21, the
Johannesburg Plan of Implementation, the
Barbados Programme of Action, the Mauritius
Strategy and the outcome of the present
Conference and, as appropriate, relevant
outcomes of other United Nations summits
and conferences, including the outcome of
the Fourth United Nations Conference on the
Least Developed Countries, as well as their
respective means of implementation;
(f) Encourage high-level system-wide
participation of United Nations agencies, funds
and programmes and invite to participate, as
appropriate, other relevant multilateral financial
and trade institutions and treaty bodies, within
their respective mandates and in accordance
with United Nations rules and provisions;
(g) Improve cooperation and coordination
within the United Nations system on
sustainable development programmes and
policies;
(h) Promote transparency and implementation
through further enhancing the consultative role
and participation of major groups and other
relevant stakeholders at the international level
in order to better make use of their expertise,
while retaining the intergovernmental nature of
discussions;
(i) Promote the sharing of best practices and
experiences relating to the implementation of
sustainable development and, on a voluntary
basis, facilitate sharing of experiences,
including successes, challenges and lessons
learned;
(j) Promote system-wide coherence and
coordination of sustainable development
policies;
(k) Strengthen the science-policy interface
• • • • • • • • • 25
bir sürdürebilir kalkınma raporu da dâhil olmak
üzere dağınık bilgileri ve değerlendirmeleri bir
araya getirerek, belgelerin incelenmesiyle bilim
ve politika arayüzünü güçlendirmek,
(l) Her düzeyde kanıta dayalı karar vermeyi
geliştirmek ve gelişmekte olan ülkelerde veri
toplama ve analizi için kapasite oluşturmaya
yönelik devam eden çabaların güçlendirilmesine
katkı sağlamak.
86. Kurul’un altmış sekizinci oturumunun
başlangıcında ilk üst düzey forumun
gerçekleştirilmesi amacıyla üst düzey
forumun formatı ve organizasyon özelliklerinin
belirlenmesi için Genel Kurul yönetiminde
hükümetlerarası ve açık, şeffaf ve kapsamlı bir
müzakere sürecinin başlatılmasına kararlıyız.
Ayrıca, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını göz
önünde bulundurarak ve Genel Sekreter’i
konuyla ilgili bir rapor sunmaya davet ederek
sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için
kuşaklararası dayanışmanın teşvik edilmesi
ihtiyacı
nı dikkate alacağız.
C. Sürdürülebilir kalkınma
bağlamında çevre ana başlığı
87. Birleşmiş Milletler sisteminde
koordinasyonun sağlanmasının yanı sıra
sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal
ve çevresel boyutlarının dengeli bir biçimde
bütünleştirilebilmesi amacıyla sürdürülebilir
kalkınmanın kurumsal çerçevesi bağlamında
uluslararası çevresel yönetişimi güçlendirme
ihtiyacını yeniden tasdik ediyoruz.
88. Küresel çevresel gündemi belirleyen,
Birleşmiş Milletler sistemi içinde sürdürülebilir
kalkınmanın çevresel boyutunun tutarlı bir
şekilde uygulanmasını teşvik eden ve küresel
çevre için yetkili bir savunucu görevi gören lider
küresel çevre otoritesi olarak Birleşmiş Milletler
Çevre Programı’nın (UNEP) oynadığı rolün
güçlendirilmesini taahhüt ediyoruz. UNEP’i
kuran 15 Aralık 1972 tarihli ve 2997 (XXVII)
sayılı kararı, 1997 UNEP’in Rolü ve Görev
Alanına İliş
kin Nairobi Bildirgesi ve 2000 Malmö
Bakanlar Bildirgesi’ne ek olarak UNEP’in görev
alanını genişleten ilgili diğer kararları yeniden
tasdik ediyoruz. Bu bağlamda, Genel Kurul’u
altmış yedinci oturumunda UNEP’i aşağıdaki
hususlarda güçlendirecek ve geliştirecek bir
karar almaya davet ediyoruz:
through review of documentation bringing
together dispersed information and
assessments, including in the form of a global
sustainable development report, building on
existing assessments;
(l) Enhance evidence-based decision-making
at all levels and contribute to strengthening
ongoing efforts of capacity-building for data
collection and analysis in developing countries.
86. We decide to launch an intergovernmental
and open, transparent and inclusive negotiation
process under the General Assembly to define
the format and organizational aspects of the
high-level forum with the aim of convening
the first high-level forum at the beginning of
the sixty-eighth session of the Assembly.
We will also consider the need for promoting
intergenerational solidarity for the achievement
of sustainable development, taking into
account the needs of future generations,
including by inviting the Secretary-General to
present a report on this issue.
C. Environmental pillar in
the context of sustainable
development
87. We reaffirm the need to strengthen
international environmental governance within
the context of the institutional framework for
sustainable development, in order to promote
a balanced integration of the economic, social
and environmental dimensions of sustainable
development as well as coordination within the
United Nations system.
88. We are committed to strengthening the role
of the United Nations Environment Programme
(UNEP) as the leading global environmental
authority that sets the global environmental
agenda, promotes the coherent implementation
of the environmental dimension of sustainable
development within the United Nations system
and serves as an authoritative advocate for
the global environment. We reaffirm resolution
2997 (XXVII) of 15 December 1972 which
established UNEP and other relevant resolutions
that reinforce its mandate, as well as the 1997
Nairobi Declaration on the Role and Mandate
of UNEP and the 2000 Malmö Ministerial
Declaration. In this regard, we invite the General
Assembly, at its sixty-seventh session, to adopt
a resolution strengthening and upgrading UNEP
in the following manner:
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 26
(a) UNEP’in üye devletlere karşı yanıt ve
hesap verebilirliğinin yanı sıra yönetişimini de
güçlendirecek önlemlere ek olarak, UNEP
Yönetim Konseyi’nde evrensel üyelik kurmak,
(b) Yetkilerini yerine getirebilmesi için Birleşmiş
Milletler’in olağan bütçesinden güvenli, istikrarlı,
yeterli ve artan mali kaynak almak ve gönüllü
destek görmek,
(c) UNEP’in Birleşmiş Milletler’in kilit
koordinasyon organlarına katılımını artırarak
ve çevre konusunda Birleşmiş Milletler
sistemi genelinde stratejiler oluşturmasına
yönelik çabalara liderlik etmesi için UNEP’yi
yetkilendirerek, Birleşmiş Milletler sistemi içinde
UNEP’in sesini ve koordinasyon yetkisini yerine
getirme becerisini güçlendirmek,
(d) Bilinçli karar vermeyi destekleyecek bilgilerin
ve değerlendirmelerin bir araya getirilmesini
amaçlayan süreçlerden biri olarak Küresel
Çevre Tahmini de dâhil olmak üzere mevcut
uluslararası araç, değerlendirme, panel ve
bilgi ağlarını geliştirerek güçlü bir bilim-politika
arayüzü yaratılmasını teşvik etmek,
(e) Kanıta dayalı çevre bilgilerini yaygınlaştırmak
ve paylaşmak ve çevre konusunda kritik
meselelerin yanı s
ıra yeni ortaya çıkan sorunlar
konusunda da kamu farkındalığını artırmak,
(f) Teknolojiye erişime destek verme ve
kolaylaştırmanın yanı sıra ülkelere kapasite
geliştirme sağlamak,
(g) Talep edilmesi halinde Birleşmiş Milletler
sisteminin diğer ilgili kurumları ile yakın iş birliği
içinde, ülkelerin kendi ulusal çevre politikalarının
uygulanmasına yardımcı olmak amacıyla
Nairobi’nin genel merkez işlevlerini kademeli
olarak pekiştirmek ve bölgesel varlığını
güçlendirmek,
(h) Sivil toplumun etkin katılımının ve şeffaflığın
teşvik edilmesi için ilgili çok taraflı kurumlardan
en iyi uygulamaları ve modelleri alan ve yeni
mekanizmalar keş
feden ilgili tüm paydaşların
aktif katılımını sağlamak.
89. Çok taraflı çevre anlaşmalarının
sürdürülebilir kalkınmaya yaptığı kayda değer
katkıları takdir ediyoruz. Kimyasallar ve atık
alanına ilişkin üç sözleşmede (Tehlikeli Atıkların
Sınır Ötesi Taşınımına ve Bertarafına ilişkin
Basel Sözleşmesi, Bazı Tehlikeli Atıkların ve
Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön Bildirimli
Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesi
ve Kalıcı Organik Kirleticilere ilişkin Stockholm
Sözleşmesi) sinerjinin artırılması için hâlihazırda
taahhüt edilmiş çalışmaları kabul ediyoruz. Çok
taraflı çevre sözleşmelerinin taraflarını; bu ve
diğer alanlarda ilgili tüm düzeylerde gerektiği
(a) Establish universal membership in the
Governing Council of UNEP, as well as other
measures to strengthen its governance as
well its responsiveness and accountability to
Member States;
(b) Have secure, stable, adequate and increased
financial resources from the regular budget of
the United Nations and voluntary contributions
to fulfil its mandate;
(c) Enhance the voice of UNEP and its ability
to fulfil its coordination mandate within the
United Nations system by strengthening UNEP
engagement in key United Nations coordination
bodies and empowering UNEP to lead efforts to
formulate United Nations system-wide strategies
on the environment;
(d) Promote a strong science-policy interface,
building on existing international instruments,
assessments, panels and information networks,
including the Global Environment Outlook,
as one of the processes aimed at bringing
together information and assessment to support
informed decision-making;
(e) Disseminate and share evidence-based
environmental information and raise public
awareness on critical as well as emerging
environmental issues;
(f) Provide capacity-building to countries, as well
as support and facilitate access to technology;
(g) Progressively consolidate headquarters
functions in Nairobi, as well as strengthen its
regional presence, in order to assist countries,
upon request, in the implementation of their
national environmental policies, collaborating
closely with other relevant entities of the United
Nations system;
(h) Ensure the active participation of all relevant
stakeholders drawing on best practices and
models from relevant multilateral institutions
and exploring new mechanisms to promote
transparency and the effective engagement of
civil society.
89. We recognize the significant contributions
to sustainable development made by the
multilateral environmental agreements. We
acknowledge the work already undertaken
to enhance synergies among the three
conventions in the chemicals and waste
cluster (the Basel Convention on the Control
of Transboundary Movements of Hazardous
Wastes and their Disposal, the Rotterdam
Convention on the Prior Informed Consent
Procedure for Certain Hazardous Chemicals
and Pesticides in International Trade and the
Stockholm Convention on Persistent Organic
• • • • • • • • • 27
şekilde politika uyumunu destekleme, etkinliği
artırma, gereksiz tekrar ve yinelemeleri azaltma
ve bu alandaki Birleşmiş Milletler sisteminin
yanı sıra üç Rio sözleşmesi de dâhil olmak
üzere çok taraflı çevre sözleşmeleri arasındaki
koordinasyon ve işbirliğini artırma yönünde
teşvik ediyoruz.
90. Dünya’daki çevre değişikliklerinin
durumu ve bunların insan refahı üzerine etkisi
konusunda düzenli incelemelerin devam
ettirilmesi ihtiyacını vurguluyor ve bu bağlamda,
Küresel Çevre Tahmini gibi bilinçli karar
vermeyi desteklemek için çevre verilerini ve
değerlendirmelerini bir araya getiren ve ulusal
ve bölgesel kapasiteyi geliştiren girişimleri
memnuniyetle karşılıyoruz.
D. Uluslararası finansman
kurumları ve Birleşmiş Milletler’in
operasyonel faaliyetleri
91. Sürdürülebilir kalkınma konusuna, Birleşmiş
Milletler sistemi kapsamındaki programlar,
fonlar ve uzman kurumlar ve ilgili mevcut
yetki alanları uyarınca uluslararası finansal
kurumlar ve Birleşmiş Milletler Ticaret ve
Kalkınma Konferansı gibi ilgili diğer kuruluşlar
tarafından gerekli önemin verilmesi gerektiğini
kabul ediyoruz. Bu bağlamda, bütün
ülkelerin, özellikle de gelişmekte olan ülkelerin
sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması yönünde
gösterdiği çabalara destek vermek üzere, bu
kuruluşları, sürdürülebilir kalkınmayı kendi yetki
alanları, programları, stratejileri ve karar alma
süreçlerine daha fazla dâhil etmeye davet
ediyoruz.
92. Uluslararası ekonomik karar alma ve norm
belirleme sürecine gelişmekte olan ülkelerin
katılımının genişletilmesi ve güçlendirilmesinin
önemini yeniden tasdik ediyor ve bu bağlamda,
mevcut gerçekleri daha iyi yansıtarak ve
gelişmekte olan ülkelerin fikirlerini daha fazla
ifade etmelerini ve katılımları
nın artırılmasını
sağlayarak Bretton Woods kuruluşlarının
yönetişim yapılarının, kota ve oy haklarının
yenilenmesine ilişkin olarak yeni alınan kararlara
önem veriyor ve daha etkin, güvenilir, hesap
verebilir ve meşru kuruluşların oluşturulması
için bu kuruluşların yönetişimlerinde yapılan
reformların önemini vurguluyoruz.
Pollutants). We encourage parties to multilateral
environmental agreements to consider further
measures, in these and other clusters, as
appropriate, to promote policy coherence at
all relevant levels, improve efficiency, reduce
unnecessary overlap and duplication, and
enhance coordination and cooperation among
the multilateral environmental agreements,
including the three Rio conventions, as well as
with the United Nations system in the field.
90. We stress the need for the continuation
of a regular review of the state of the Earth’s
changing environment and its impact on human
well-being and, in this regard, we welcome
such initiatives as the Global Environment
Outlook process aimed at bringing together
environmental information and assessments
and building national and regional capacity to
support informed decision-making.
D. International financial
institutions and United Nations
operational activities
91. We recognize that sustainable development
should be given due consideration by the
programmes, funds and specialized agencies
of the United Nations system and other
relevant entities such as international financial
institutions and the United Nations Conference
on Trade and Development, in accordance
with their respective existing mandates. In
this regard, we invite them to further enhance
mainstreaming of sustainable development
in their respective mandates, programmes,
strategies and decision-making processes,
in support of the efforts of all countries,
in particular developing countries, in the
achievement of sustainable development.
92. We reaffirm the importance of broadening
and strengthening the participation of
developing countries in international economic
decision-making and normsetting, and in this
regard, take note of recent important decisions
on reform of the governance structures,
quotas and voting rights of the Bretton Woods
institutions, better reflecting current realities
and enhancing the voice and participation
of developing countries, and reiterate the
importance of the reform of the governance
of those institutions in order to deliver more
effective, credible, accountable and legitimate
institutions.
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 28
93. Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutunun
Birleşmiş Milletler sistemi genelinde daha fazla
içselleştirilmesi için çağrıda bulunuyor ve Genel
Sekreter’in bu hususta kaydedilen ilerlemeyi
Ekonomik ve Sosyal Konsey vasıtasıyla Genel
Kurul’a bildirmesini arz ediyoruz. Ayrıca,
üye devletlere hesap verebilirliği sağlarken
sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecek
olan sistem genelinde uyumu sağlamak için
Birleşmiş Milletler Sekreterliği’nin kilit yapıları
bünyesinde politika koordinasyonunun
güçlendirilmesi için çağrıda bulunuyor ve bu
hususun önemini takdir ediyoruz.
94. Birleşmiş Milletler kalkınma sistemi
bünyesindeki fonlar, programlar ve uzman
kurumların idari organlarını sosyal, ekonomik
ve çevresel boyutların Birleşmiş Milletler
sisteminin operasyonel faaliyetleri genelinde
bütünleştirilmesi için uygun önlemleri almaya
davet ediyoruz. Ayrıca, Birleşmiş Milletler
kalkınma sistemine yapılacak mali katkıların
artırılması
nın Binyıl Kalkınma Hedefleri de dâhil
olmak üzere uluslararası düzeyde mutabık
kalınan kalkınma hedeflerine ulaşılmasında
büyük önem taşıdığını vurguluyor ve bu
bağlamda, yoksulluğun ortadan kaldırılması
ve sürdürülebilir ekonomik büyüme ve
sürdürülebilir kalkınma sağlanması ile
gelişmekte olan ülkelere sağladığı destek ile
somut sonuçlara ulaşan Birleşmiş Milletler
kalkınma sisteminde artan etkililik, etkinlik ve
uyum arasındaki karşılıklı güçlenen bağları
takdir ediyoruz.
95. Gelişmekte olan ülkelerin ulusal
sürdürülebilir kalkınma öncelikleri ile uyumlu
biçimde Birleşmiş Milletler sisteminin
geliştirilmesine yönelik operasyonel
faaliyetlerinin güçlendirilmesi ihtiyacın
ı
vurguluyoruz. Bu bağlamda, ilgili Genel Kurul
kararlarında belirlenen Birleşmiş Milletler
operasyonel faaliyetlerinin temel özellik
ve ilkelerinin Birleşmiş Milletler’in alandaki
kalkınma yardımları ile ilgili olan bütün
konularda kapsamlı bir çerçeve oluşturduğunu
vurguluyoruz. Birleşmiş Milletler sisteminin
koordinasyonunun güçlendirilmesinin önemini
takdir ediyoruz. Bir Bütün Olarak Hizmet
Vermek girişiminin bağımsız değerlendirmesinin
sonuçlarını sabırsızlıkla bekliyoruz.
96. Birleşmiş Milletler sistemini, üye devletlere
karşı hesap verebilirliği sürdürürken mali
kural ve düzenlemeler de dâhil olmak üzere
93. We call for the further mainstreaming of the
three dimensions of sustainable development
throughout the United Nations system, and
request the Secretary-General to report to
the General Assembly, through the Economic
and Social Council, on the progress made
in this regard. We also call for and recognize
the importance of the strengthening of policy
coordination within key structures of the
Secretariat of the United Nations so as to
ensure system-wide coherence in support
of sustainable development, while ensuring
accountability to Member States.
94. We invite the governing bodies of the
funds, programmes and specialized agencies
of the United Nations development system to
consider appropriate measures for integrating
the social, economic and environmental
dimensions across the operational activities of
the United Nations system. We also emphasize
that increasing the financial contributions to
the United Nations development system is
key to achieving the internationally agreed
development goals, including the Millennium
Development Goals, and in this regard we
recognize the mutually reinforcing links
among increased effectiveness, efficiency and
coherence of the United Nations development
system, achieving concrete results in assisting
developing countries in eradicating poverty
and achieving sustained economic growth and
sustainable development.
95. We emphasize the need to strengthen
operational activities for development of the
United Nations system in the field that are well
aligned with national sustainable development
priorities of developing countries. In this
regard, we emphasize that the fundamental
characteristics and principles of United
Nations operational activities set forth in the
relevant General Assembly resolutions provide
the overarching framework for all matters
pertaining to the United Nations development
assistance operations in the field. We recognize
the importance of strengthening United Nations
system coordination. We look forward to
receiving the outcome of the independent
evaluation of the Delivering as one initiative.
96. We call on the United Nations system
to improve the management of facilities and
operations, by taking into account sustainable
• • • • • • • • • 29
mevzuat çerçeveleri uyarınca sürdürülebilir
kalkınma uygulamalarını göz önünde
bulundurarak, mevcut çalışmaları geliştirerek
ve maliyet etkinliği teşvik ederek faaliyet ve
operasyonlarının yönetimini iyileştirmeye
çağırıyoruz.
E. Bölgesel, ulusal, alt-ulusal ve
yerel düzeyler
97. Sürdürülebilir kalkınmanın bölgesel
boyutunun önemini ikrar ediyoruz. Bölgesel
çerçeveler, sürdürülebilir kalkınma politikalarının
ulusal düzeyde etkin bir biçimde somut
eylemlere dönüştürülmesini tamamlayabilir ve
kolaylaştırabilir.
98. Bölgesel, ulusal, alt-ulusal ve yerel
otoriteleri, karar verme sürecine yön göstermesi
ve sürdürülebilir kalkınmanın bütün düzeylerde
uygulanması için kilit araçlar olan sürdürülebilir
kalkınma stratejileri geliştirmelerini ve bunları
kullanmalarını teşvik ediyor ve bu bağlamda,
etkin analiz ve uygulama değerlendirmesinin
yanı sıra entegre edilmiş sosyal, ekonomik
ve çevresel veri ve bilgilerin de karar verme
süreçlerinde önemli olduğunu kabul ediyoruz.
99. Çevre meselelerinde gerektiği şekilde
bilgiye erişim, kamu katılımı ve yargıya erişimin
desteklenmesi için bölgesel, ulusal, alt-ulusal ve
yerel düzeylerdeki faaliyetleri teşvik ediyoruz.
100. Birleşmiş Milletler’in bölgesel
komisyonları ve bu komisyonların alt-
bölgesel ofisleri dâhil olmak üzere bölgesel
ve alt-bölgesel kuruluşların kendi bölgelerinde
sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal
ve çevresel boyutları
nın dengeli bir şekilde
bütünleştirilmesinin teşvik edilmesinde önemli
bir rol oynadıklarını vurguluyoruz. Birleşmiş
Milletler sistemi vasıtasıyla da dâhil olmak üzere
bu kuruluşların sürdürülebilir kalkınmanın etkin
biçimde operasyonelleştirilmesi ve uygulanması
konusunda desteklenmesine ve ilgili kalkınma
politikaları, planları ve programlarının kurumsal
tutarlılık ve uyumunun kolaylaştırılmasına
duyulan ihtiyacın altını çiziyoruz. Bu bağlamda
bu kuruluşları, diğerlerine ek olarak daha
etkin ve etkili kapasite oluşturulması,
uygun bölgesel anlaşma ve düzenlemelerin
geliştirilmesi ve uygulanması, bilgilerin, en iyi
uygulamaların ve alınan derslerin paylaşılması
development practices, building on existing
efforts and promoting cost effectiveness, and
in accordance with legislative frameworks,
including financial rules and regulations, while
maintaining accountability to Member States.
E. Regional, national, subnational
and local levels
97. We acknowledge the importance of the
regional dimension of sustainable development.
Regional frameworks can complement and
facilitate effective translation of sustainable
development policies into concrete action at
the national level.
98. We encourage regional, national,
subnational and local authorities as appropriate
to develop and utilize sustainable development
strategies as key instruments for guiding
decision-making and implementation of
sustainable development at all levels, and
in this regard we recognize that integrated
social, economic and environmental data and
information, as well as effective analysis and
assessment of implementation, is important in
decision-making processes.
99. We encourage action at the regional,
national, subnational and local levels to
promote access to information, public
participation and access to justice in
environmental matters, as appropriate.
100. We emphasize that regional and
subregional organizations, including the
United Nations regional commissions and
their subregional offices, have a significant role
to play in promoting a balanced integration
of the economic, social and environmental
dimensions of sustainable development in
their respective regions. We underscore the
need to support these institutions, including
through the United Nations system, in the
effective operationalization and implementation
of sustainable development, and to facilitate
institutional coherence and harmonization
of relevant development policies, plans
and programmes. In this regard, we urge
these institutions to prioritize sustainable
development through, inter alia, more efficient
and effective capacity-building, development
and implementation of regional agreements
and arrangements as appropriate, and
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 30
yoluyla sürdürülebilir kalkınmaya öncelik
vermeleri husunda teşvik ediyoruz. Ayrıca,
sürdürülebilir kalkınmaya yönelik bölgesel
ve bölgeler arası girişimleri memnuniyetle
karşılıyoruz. Bunlara ek olarak, sürdürülebilir
kalkınmanın ilerletilmesi için küresel, bölgesel,
alt-bölgesel ve ulusal süreçler arasında etkin
bağlar kurulması ihtiyacını kabul ediyoruz.
Sürdürülebilir kalkınmanın uygulanmasında,
Üye Devletleri kendi kapasiteleri çerçevesinde
destekleme konusunda Birleşmiş Milletler
bölgesel komisyonlarının ve bu komisyonların
alt-bölgesel ofislerinin geliştirilmesini teşvik
ediyoruz.
101. Uygun olduğu şekilde ulusal, alt-ulusal
ve yerel düzeylerde daha tutarlı ve entegre
planlama ve karar alma ihtiyacının altını çiziyor
ve bu amaçla ülkeleri, sürdürülebilir kalkınma
meselelerinin koordine edilmesi ve sürdürülebilir
kalkınmanın üç boyutunun etkin bir biçimde
bütünleştirilmesi amaçları da dâhil olmak üzere
sürdürülebilir kalkınma konusunda çalışan
ulusal, alt-ulusal ve/veya yerel kurulu
şları ya
da ilgili çok paydaşlı kuruluşları ve süreçleri
gerektiği şekilde güçlendirmeye çağırıyoruz.
102. Gönüllülük esasına dayalı ve bütün
ortakların katılımına açık olan Yeşil Köprü
Ortaklık Programı gibi sürdürülebilir kalkınmaya
yönelik bölgesel ve bölgeler arası girişimleri
memnuniyetle karşılıyoruz.
103. Ulusal koşulları ve öncelikleri göz önünde
bulundurarak sürdürülebilir kalkınmaya yönelik
uzun vadeli siyasi taahhütlerin verilmesi
ihtiyacının altını çiziyor ve bu bağlamda tüm
ülkeleri sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması
için gerekli eylemlerin hayata geçirilmesi ve
önlemlerin alınması yönünde teşvik ediyoruz.
exchange of information, best practices and
lessons learned. We also welcome regional
and cross-regional initiatives for sustainable
development. We furthermore recognize the
need to ensure effective linkage among global,
regional, subregional and national processes
to advance sustainable development. We
encourage the enhancement of the United
Nations regional commissions and their
subregional offices in their respective capacities
to support Member States in implementing
sustainable development.
101. We underline the need for more coherent
and integrated planning and decisionmaking
at the national, subnational and local levels
as appropriate and, to this end, we call on
countries to strengthen national, subnational
and/or local institutions or relevant multi-
stakeholder bodies and processes, as
appropriate, dealing with sustainable
development, including to coordinate on
matters of sustainable development and
to enable effective integration of the three
dimensions of sustainable development.
102. We welcome regional and cross-regional
initiatives for sustainable development, such
as the Green Bridge Partnership Programme,
which is voluntary and open for participation by
all partners.
103. We underscore the need to ensure long-
term political commitment to sustainable
development taking into account national
circumstances and priorities and, in this regard,
we encourage all countries to undertake the
necessary actions and measures to achieve
sustainable development.
• • • • • • • • • 31
V. Uygulama çerçevesi ve
sonraki adımlar
A. Tematik alanlar ve sektörler
arası konular
104. Konferansın amacına ulaşmasını
sağlamak, yani sürdürülebilir kalkınma için
siyasi taahhüdün yenilenmesinin yanı sıra
sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun ortadan
kaldırılması bağlamında yeşil ekonomi ve
sürdürülebilir kalkınma için kurumsal çerçeve
konularını irdelemek amacıyla, sürdürülebilir
kalkınmayla ilgili gerçekleştirilmiş temel
zirvelerden çıkan sonuçların uygulanmasındaki
mevcut boşlukların, var olan ve yükselen
zorlukların ele alınması ve uygun olduğu
ölçüde uygulama araçlarının devreye
alınmasıyla desteklenerek uygulanacak aşağıda
sıralanan eylemler aracılığıyla yeni fırsatların
yakalanmasına olanak verecek şekilde ele
alınmasın gerektiğinin farkındayız. İlerlemenin
izlenmesi ve hızlandırılması bağlamında;
amaçların, hedeflerin ve uygun olan hallerde
toplumsal cinsiyete duyarlı göstergeleri
de kapsayan göstergelerin çok büyük rol
oynadığını kabul ediyoruz. Ayrıca aşağıda
bahsi geçen eylemlerin uygulanmasında
ilerleme sağlanmasının bilgi, bilgi birikimi ve
deneyimlerin gönüllü olarak paylaşılmasıyla
gelişebileceğini de ifade ediyoruz.
Yoksulluğun ortadan kaldırılması
105. Binyıl Kalkınma Hedefleri için hedeflenen
tarih olan 2015 yılına üç yıl kala, bazı bölgelerde
yoksulluğun azaltılması konusunda ilerleme
kaydedilmişken, bu ilerlemenin eşitsiz
olduğunun ve en çok etkilenen grupların
çoğunluğunu kadın ve çocukların oluşturduğu
yoksulluk içinde yaşayan insan sayısının
başta Afrika olmak üzere özellikle az gelişmiş
ülkelerde artmaya devam ettiğinin farkındayız.
106. Gelişmekte olan ülkelerde sürekli,
kapsayıcı ve hakkaniyetli bir ekonomik
büyümenin yoksulluğun ve açlığın ortadan
kaldırılması ve Binyıl Kalkınma Hedeflerine
ulaşılması konusunda temel şart olduğunu
kabul ediyoruz. Bu bağlamda, gelişmekte
olan ülkelerin ulusal çabalarının gelişmekte
olan ülkelerin kalkınma fırsatlarının artırılması
amacına yönelik elverişli bir ortamın
V. Framework for action
and follow-up
A. Thematic areas and cross-
sectoral issues
104. We recognize that in order to achieve
the objective of the Conference, namely
to secure renewed political commitment
for sustainable development, as well as to
address the themes of a green economy
in the context of sustainable development
and poverty eradication and the institutional
framework for sustainable development, we
commit to address remaining gaps in the
implementation of the outcomes of the major
summits on sustainable development, to
address new and emerging challenges and to
seize new opportunities through the actions
enumerated below in this framework for action,
supported as appropriate through provision
of means of implementation. We recognize
that goals, targets and indicators, including
where appropriate gender-sensitive indicators,
are valuable in measuring and accelerating
progress. We further note that progress in
the implementation of the actions stipulated
below can be enhanced by voluntarily sharing
information, knowledge and experience.
Poverty eradication
105. We recognize that, three years from
the 2015 target date of the Millennium
Development Goals, while there has been
progress in reducing poverty in some regions,
this progress has been uneven and the
number of people living in poverty in some
countries continues to increase, with women
and children constituting the majority of the
most affected groups, especially in the least
developed countries and particularly in Africa.
106. We recognize that sustained, inclusive
and equitable economic growth in developing
countries is a key requirement for eradicating
poverty and hunger and achieving the
Millennium Development Goals. In this
regard, we emphasize that national efforts of
developing countries should be complemented
by an enabling environment aimed at
expanding the development opportunities
The Future We Want • İstediğimiz Gelecek • 32